Berlin, trụ sở cũ của Tổng nha Đế quốc (bọn nhỏ vẫn đang xây trụ sở mới;

tôi tra thử tiến độ kiểu công trình này thì chắc chẳng kịp, thôi tính đến Giáng Sinh 1912 vậy)

Claude vừa kết thúc một cuộc họp dài lê thê;

Tiểu Đức hoàng và Tể tướng đã chốt các tham số cụ thể về chia phần thuế và chuyển giao kỹ thuật trong phương án dụ lợi dành cho Bavaria và Sachsen, khiến đầu óc hắn vẫn ong ong vì đống con số.

Hắn trở về văn phòng, định tranh thủ mười lăm phút thở ra trước khi buổi chiều vào yết kiến bệ hạ rồi cùng Tể tướng chốt hẳn sách lược.

Trên mặt bàn đã chất thêm một núi tài liệu mới:

báo cáo điều chỉnh năng lực vận tải từ ngành đường sắt, danh sách yêu sách mới nhất của công nhân mỏ than vùng Ruhr, bản tóm tắt của Bộ Nội vụ về việc giám sát mấy đoàn thể cực đoan.

Hắn xoa xoa thái dương, nhấc tách cà phê đã nguội ngắt lên nhấp một ngụm;

vị đắng khiến tinh thần hơi tỉnh lại.

Hắn cầm lấy bản tóm lược điện báo mà Bộ Ngoại giao gửi khẩn, thường là tổng hợp tình báo thường nhật từ các đại sứ quán, mức ưu tiên không cao, nhưng ngày nào hắn cũng liếc qua.

(Chứ không phải vì Theodorine lười xem nên gói hết ném cho hắn đâu.

Ánh mắt hắn hờ hững lướt qua những mã hóa và câu chữ ngắn ngủn:

Paris:

Déroulède diễn thuyết tại Quảng trường Mars, lại kêu gọi “sự thuần khiết của người Gaul”, ước tính hơn năm vạn người tham dự, bầu không khí…

Vienna:

chứng khoán chao đảo, nghị viện vì dự luật trợ cấp nông nghiệp cho phần Hungary mà rơi vào bế tắc…

St Petersburg:

tin nội bộ từ Cung điện Mùa Đông, sức khỏe Sa hoàng khiến người ta lo lắng, Ngoại trưởng…

London:

biểu tình phản đối lao công thuộc địa lại nổ ra xung đột mới với cảnh sát ở khu bến cảng, Thủ tướng tuyên bố…

Ngón tay hắn vô thức lật qua từng tờ giấy.

Rồi động tác chợt khựng lại.

Ánh mắt hắn bị ghim chặt vào mấy dòng trên trang điện báo kế tiếp.

Điện báo đến từ Đại sứ quán Đế quốc tại Roma.

[Tuyệt mật/Điện khẩn/Roma]

Thời điểm gửi:

Hôm nay 11:

47

Người gửi:

Đại sứ Đế quốc tại Roma

Người nhận:

Bộ Ngoại giao, Phủ Thủ tướng, sao gửi Bộ Tổng tham mưu

Nội dung cốt lõi:

Tình thế Vương quốc Ý chuyển biến đột ngột theo chiều hướng xấu.

Một tổ chức vũ trang chính trị tự xưng Tiên Phong Đoàn Chiến đấu Ý (PVF)

, dưới sự thống lĩnh của thủ lĩnh Mussolini, đã tập kết quy mô lớn tại vùng công nghiệp phía Bắc, rồi dùng ô tô, tàu hỏa lẫn đi bộ xuôi Nam, tuyên bố tiến quân về Roma, quét sạch chính phủ bất tài, cứu rỗi nước Ý.

Quy mô đội ngũ ước tính đã đạt ba đến bốn vạn, lại còn thu nạp thêm người ủng hộ dọc đường, con số vẫn tiếp tục phình lên.

Chính phủ Roma và hoàng thất rơi vào hỗn loạn nghiêm trọng.

Nội các Giolitti đã nộp đơn từ chức lên Quốc vương Vittorio Emanuele III, nghe nói đã được chấp thuận.

Quốc vương liên tục họp với tầng lớp cao nhất của quân đội, nhưng theo nguồn đáng tin, một bộ phận chỉ huy các đơn vị đóng quanh Roma có thái độ lập lờ, sĩ khí binh lính không ổn, mệnh lệnh trấn áp quân sự quy mô lớn e rằng khó ban ra, hoặc ban ra cũng khó thi hành hiệu quả.

Bản thân Mussolini đã theo đội tiên phong tới ngoại ô Roma.

Bà ta phát đi một tuyên bố mang tính tối hậu thư, yêu cầu Quốc vương bổ nhiệm một chính phủ mới đủ năng lực phản ánh ý chí dân tộc và kết thúc hỗn loạn, đồng thời ám chỉ bản thân là ứng viên duy nhất thích hợp.

Hiện tại, hoảng loạn lan rộng trong thành Roma;

một số sứ quán nước ngoài đã bắt đầu lập kế hoạch sơ tán khẩn cấp.

Sứ quán chúng tôi đánh giá khả năng chính phủ vương quốc kháng cự hữu hiệu đã cực thấp.

Quốc vương có thể sẽ vào tối nay, dưới áp lực, bổ nhiệm Mussolini tổ chức nội các mới.

Chính cục Ý sẽ xảy ra biến đổi mang tính lật đổ.

Chi tiết và diễn biến tiếp theo sẽ tiếp tục báo cáo.

……

Hắn chớp mắt một cái.

Rồi lại chớp thêm cái nữa.

Chữ trên điện báo vẫn không hề thay đổi.

Hả?

Khoan đã?

Cái gì cơ?

Tiến quân về Roma?

Tiên Phong Đoàn Chiến đấu Ý?

Mussolini?

Quét sạch chính phủ bất tài, cứu rỗi nước Ý?

Bổ nhiệm nội các mới?

Biến đổi mang tính lật đổ?

Từng chữ hắn đều biết.

Ghép lại, hắn cũng hiểu ý nghĩa.

Nhưng… chuyện này… không đúng mà?

Không đúng chút nào.

Thời gian không đúng.

Địa điểm không đúng.

Nhân vật… miễn cưỡng còn dính được một chút, nhưng chi tiết thì méo mó hoàn toàn.

Mussolini… Mussolini…

Không đúng, không đúng không đúng không đúng!

Trục thời gian loạn toét!

Vở kịch năm 1922, sao có thể trình diễn sớm ngay từ 1912 được?

Lại còn đổi vai chính từ cái gã Mussolini hói đầu thành… thành một người phụ nữ?

Cái quái gì thế này?

Tiến quân về Roma… “Hành quân về Roma”… cái cuộc hành động nửa là diễu hành vũ trang nửa là tống tiền chính trị mà sách sử đời sau dùng để đánh dấu việc Đảng Phát xít Quốc gia Ý chính thức lên nắm quyền.

Mussolini và Hắc Sam Quân của hắn, lợi dụng sự mềm yếu của chính phủ và sự do dự của Quốc vương, gần như không tốn một giọt máu mà tiến vào Thành Phố Vĩnh Hằng.

Nhưng đó là sau Thế chiến thứ nhất!

Là năm 1922!

Vậy mà giờ là 1912, ngay lúc Berlin còn đang cãi cọ với Bavaria và Sachsen chỉ vì chút chia phần thuế và quyền giám sát tài chính, thì trên bán đảo Apennine, một màn kịch gần như sao y bản gốc lại ầm ầm bùng nổ dưới sự lãnh đạo của một người phụ nữ?

Mà còn thành công nữa?

Nội các Giolitti từ chức, quân đội lập lờ, Quốc vương bị áp lực.

Điều đó có nghĩa:

một chính quyền hoàn toàn mới, gắn nhãn cực đoan dân tộc chủ nghĩa và thống trị bằng bàn tay sắt, sắp sửa ra đời ở quốc gia láng giềng phía Nam của Đức.

Hắn ép mình bình tĩnh lại, đọc kỹ điện báo thêm lần nữa, nhất là phần mô tả về Tiên Phong Đoàn Chiến đấu Ý (PVF)

và thủ lĩnh của họ.

PVF… không phải Đảng Phát xít Quốc gia.

Mussolini… cũng không phải Mussolini trong lịch sử.

Một thủ lĩnh nữ.

Vẫn lợi dụng khủng hoảng kinh tế, bất mãn xã hội, chính phủ vô năng, quân đội lắc lư và tâm lý dân tộc chủ nghĩa.

Vẫn khẩu hiệu “quét sạch chính phủ bất tài”, “cứu rỗi nước Ý”.

Vẫn thủ đoạn:

diễu hành vũ trang, tống tiền chính trị.

Giống, nhưng lại khác.

Một người phụ nữ lãnh đạo phát xít… hay nói đúng hơn, một biến thể phát xít?

Bà ta sẽ mang đến thứ gì?

Chủ nghĩa dân tộc cuồng nhiệt hơn?

Ham muốn bành trướng mạnh hơn?

Hay vì giới tính mà sẽ chọn cách thống trị khác?

Bà ta sẽ xử lý quan hệ với Giáo hội ra sao?

Với Quốc vương ra sao?

Với quân đội ra sao?

Và… với người Pháp ra sao?

Người Pháp… Déroulède.

Claude cau mày còn chặt hơn.

Hắn nhớ lại một bản tóm lược vừa liếc qua:

gã lãnh tụ dân tộc chủ nghĩa cực đoan của Pháp lại diễn thuyết ở Quảng trường Mars, rêu rao “sự thuần khiết của người Gaul”.

Một nước Pháp cực hữu, cảm xúc dân tộc chủ nghĩa dâng trào.

Giờ sát vách lại mọc ra một nước Ý cũng cực hữu, dựa vào sức mạnh đường phố và khẩu hiệu dân tộc chủ nghĩa.

Bên giường mình, sao để kẻ khác ngủ ngon?

Không đúng, là bên giường mình bỗng dưng nhảy ra một gã hàng xóm lực điền có thể giành giường, thậm chí đá mình xuống.

Ý và Pháp, hai quốc gia vốn có thù hằn lịch sử về chủ nghĩa dân tộc và vấn đề lãnh thổ;

nếu đồng thời bị bọn dân tộc chủ nghĩa cực đoan nắm quyền… cảnh tượng ấy đẹp quá, Claude không dám tưởng tượng.

Rốt cuộc họ sẽ vì cạnh tranh mà mâu thuẫn leo thang, hay vì ý thức hệ gần nhau mà… đồng mùi, thậm chí liên thủ?

Hắn lắc đầu, tạm thời đè cái ý nghĩ rợn người ấy xuống.

Nội bộ Ý còn đang một mớ bòng bong;

dù Mussolini có lên đài, việc đầu tiên chắc chắn cũng là củng cố quyền lực, thanh trừng đối thủ, chỉnh đốn cái đống kinh tế nát bét trong nước;

trong ngắn hạn chưa chắc đã có sức mà làm chuyện lớn đối ngoại.

Hơn nữa, với sức công nghiệp khiến người ta sốt ruột và hiệu suất quân đội “khó nói” của Ý, dù bà ta muốn gây chuyện, rốt cuộc gây được bao nhiêu động tĩnh cũng phải đặt dấu hỏi.

Nhưng mà, nói đi cũng phải nói lại…

Kết cục của Mussolini đời trước, hắn nhớ như in.

Bị du kích xử bắn, xác treo ngược ở quảng trường Loreto tại Milan, bị vạn người phỉ nhổ — gần như là một trong những khung hình kinh điển nhất của lịch sử Thế chiến thứ hai.

Giờ đổi thành Mussolini… một người phụ nữ…

Treo ngược ở quảng trường Milan…

Một xác nữ, mặc thứ gì đó giống quân phục hay đảng phục, bị treo ngược trên quảng trường;

vạt váy có lẽ rủ xuống, xung quanh là đám đông phẫn nộ…

“Xì…” Hắn rùng mình một cái, cố sức lắc đầu, tống cái hình ảnh vừa quái dị vừa “không đúng chính trị” ấy ra khỏi óc.

“Dừng!

Dừng!

Claude Bauer, mày đang nghĩ cái gì thế!

Lạnh gáy quá rồi!

Hắn cưỡng ép kéo suy nghĩ trở về thực tại.

Dù tương lai Mussolini có bị treo ngược ở quảng trường Milan hay không, thì đó cũng là chuyện rất xa.

Trước mắt, biến động ở Ý có ý nghĩa gì với Đức?

Đe dọa trực tiếp?

Ngắn hạn xem ra không lớn.

Cách dãy Alps mà.

Hải quân Ý?

Ừ, không tệ, nhưng hải quân Đức không ở Địa Trung Hải.

Lục quân Ý?

Hừ hừ.

Ảnh hưởng lớn nhất, có lẽ nằm ở cục diện địa chính trị và cú sốc tâm lý.

Một chính quyền phi dân chủ, chính trị cường nhân, cảm xúc dân tộc chủ nghĩa bùng nổ xuất hiện ở phương Nam, có thể kích thích một số thế lực tương tự trong nội bộ Đức.

Ví dụ:

đám sĩ quan Junker bất mãn với thể chế hiện tại, đám dân tộc chủ nghĩa chán ghét cảnh nghị viện cãi nhau, những kẻ mơ mộng về trật tự và một lãnh tụ mạnh tay… họ sẽ nhìn chuyện này thế nào?

Điều đó có thể tạo áp lực mới cho liên minh cầm quyền của Eisenbach, cũng có thể khiến Theodorine bất an — rốt cuộc lại có thêm một quân chủ phải cúi đầu trước sức mạnh đường phố.

Nhưng nghĩ theo một hướng khác…

Tính “hố hàng” của Ý thì đã được lịch sử kiểm chứng.

Thế chiến thứ nhất, Thế chiến thứ hai, theo Đức lăn lộn, kết cục mà… khó nói một lời.

Dù lịch sử của thế giới này đã trật đường ray, nhưng thiên tính của một số quốc gia có lẽ không dễ thay đổi?

Nếu chính quyền Mussolini thật sự cực đoan dân tộc chủ nghĩa, vậy kẻ địch tưởng tượng tự nhiên và đối thủ cạnh tranh của bà ta là ai?

Là Pháp chứ ai!

Nước Pháp cũng đang bị Déroulède dẫn dắt theo nhịp của bọn dân tộc chủ nghĩa cực đoan!

Hai bên dãy Alps, hai chính quyền đều gào “phục hưng dân tộc”, “giành lại vinh quang”, “thuần khiết” mà nhìn nhau… đúng là gói quà bất ngờ được “đo ni đóng giày” cho hòa bình ổn định của châu Âu.

Không đánh nhau thì ít nhất cũng phải điên cuồng ganh đua, ra sức mở rộng quân bị, đề phòng lẫn nhau, đem nguồn lực và sự chú ý quý giá tiêu hao trên người đối phương.

Vậy với Đức chẳng phải… cơ hội trời cho sao?

Hai cái gai tiềm tàng phía Nam tự cấu xé nhau, hoặc chí ít kiềm chế lẫn nhau, áp lực bên phía Berlin sẽ nhẹ đi rất nhiều.

Dù là xử lý bang quốc, cải cách nội chính, thậm chí trong tương lai có thể… điều chỉnh một vài chiến lược, cũng sẽ ung dung hơn.

Hơn nữa, nếu Ý thật sự đối đầu với Pháp, nó càng cần sự ủng hộ từ bên ngoài.

Đức có thể… ừm, giúp đỡ thân thiện một chút?

Chẳng hạn bán ít vũ khí?

Cho ít khoản vay?

Hoặc ở phía bên kia dãy Alps làm người Pháp khó chịu thêm tí?

Một nước Ý yếu ớt, hỗn loạn nhưng tham vọng ngùn ngụt phù hợp lợi ích của Đức.

Một nước Ý mạnh mẽ, thống nhất, cực kỳ xâm lược thì không.

Nước Ý của Mussolini bây giờ trông giống vế sau, nhưng trước tiên nó phải đối mặt với đống hỗn độn trong nước và gã Déroulède sát vách.

“Thế nên… nghĩ kỹ ra, hình như… cũng chẳng phải chuyện lớn lắm?

Ít nhất với Đế quốc Đức hiện tại, mối đe dọa và trọng tâm quan tâm hàng đầu vẫn là xu hướng ly tâm của các bang quốc trong nước, phục hồi kinh tế, và gã Nga to đùng ở phía Đông tuy có vấn đề nội bộ nhưng thân hình khổng lồ.

Biến cố ở Ý, nhiều hơn là thêm phiền cho Đế quốc Áo-Hung thôi chứ?

Hắn nhớ tới cái đế quốc Danube mâu thuẫn chồng chất, vấn đề dân tộc như rổ cua.

Sự trỗi dậy của chủ nghĩa dân tộc cực đoan ở Ý chắc chắn sẽ kích thích người gốc Ý trong lòng Áo-Hung, rồi cả vấn đề Nam Tyrol… đám lão gia ở Vienna e rằng đau đầu muốn nứt sọ.

Cứ để họ đi lo giấc mộng Đại Ý của Mussolini vậy.

“Tốt, quá tốt.

Đế quốc Áo-Hung à, không phải Ý hại các ông đâu, là cái thời loạn dân tộc chủ nghĩa này hại các ông đấy.

“Trời có sập thì có kẻ cao to chống đỡ.

Dân tộc phục hưng của Ý, người mất ngủ đầu tiên chắc chắn là Vienna và Paris.

Còn chúng ta… ừ, cứ tiếp tục cày ruộng, xây dựng, xử lý Bavaria với Sachsen.

Thỉnh thoảng có thể ném cho Roma… à, giờ có lẽ là bà Mussolini, một cành ô-liu, hoặc bán vài khẩu đại bác?

Biến hóa kịch tính ở Ý dĩ nhiên chấn động, nhưng dù sao cũng cách dãy Alps;

ảnh hưởng cần thời gian lên men, càng cần thêm tình báo để xác nhận.

Trước mắt, chi tiết giao dịch với Bavaria và Sachsen, cảm xúc của công nhân vùng Ruhr, và cách xử lý bốn đại ngân hàng mới là hiện thực hắn phải giải quyết ngay.

“Tốt… có lẽ vậy.

Ý và Áo-Hung với Pháp đều có xung đột;

đến cuộc đại chiến cuối cùng, nó đứng về phía nào còn chưa chắc.

Gần như đúng khoảnh khắc hắn vừa sắp xếp xong suy nghĩ, cửa bị gõ.

“Vào đi.

Cửa mở ra, một người mặc đồng phục xám bước vào.

“Thưa ngài, ông Adolf von Hansemann của Disconto-Gesellschaft đang chờ ở phòng tiếp khách, mong được trò chuyện riêng với ngài.

Ông ấy nói… là về chuyện ngân hàng và quốc gia.

Adolf von Hansemann?

Claude hơi sững.

Vị tổng tài Disconto-Gesellschaft này là một trong những người đứng đầu bốn đại ngân hàng tư nhân của Đế quốc Đức, xuất thân Junker quý tộc Phổ “đúng chuẩn”, nổi tiếng bảo thủ, thận trọng, quan hệ sâu với giới địa chủ cũ và quân đội.

Trong quá trình Claude thúc đẩy chỉnh đốn tài chính và kế hoạch lấy công thay chẩn, thái độ của Disconto-Gesellschaft luôn là thận trọng phối hợp, xa mới bằng Deutsche Bank và Dresdner Bank — những bên gần gũi với Claude hơn — thậm chí còn lộ ra sự nghi ngại đối với “nhà nước can thiệp quá nhiều”.

Sao ông ta lại chủ động tới cửa?

Còn nhấn mạnh là “cuộc gặp không chính thức”?

Lại là chuyện ngân hàng và quốc gia… đề tài này có thể lớn cũng có thể nhỏ.

“Mời ông ấy sang phòng họp nhỏ, tôi qua ngay.

” Claude lập tức dặn, đồng thời não cũng quay như chong chóng.

Hansemann đích thân tới thăm, tuyệt đối không bình thường.

Trong bốn người đứng đầu, Siemens gắn với giới công nghiệp và các dự án cải cách của Claude khá sâu.

Karl của Dresdner Bank tuy có nền tảng là người Bavaria, nhưng nghiệp vụ gắn chặt với công nghiệp nặng, có nhu cầu về ổn định và phục hồi.

Waldeck của Commerzbank là người Do Thái;

dù thủ đoạn tài chính cao tay, trong vòng quyền lực truyền thống bị thế lực Junker chi phối vẫn luôn cách một lớp.

Chỉ có Hansemann:

xuất thân quý tộc Phổ chính thống, đại diện cho tư bản tài chính bảo thủ nhất, lợi ích với địa chủ và quân đội đan chằng chịt.

Thái độ của ông ta, ở một mức độ nào đó, chính là “cánh gió” của thế lực cũ trung tâm Phổ đối với loạt chính sách của Claude.

Ông ta chủ động tới đây là muốn thả thiện chí?

Gây áp lực?

Hay đại diện cho thế lực phía sau đến dò đáy bài, thậm chí… ngửa bài?

Claude chỉnh lại cổ áo, tu ừng ực hết tách cà phê rồi đứng dậy đi về phòng họp nhỏ.

Hansemann đã chờ sẵn.

Ông ta gần sáu mươi tuổi, để ria ngắn uy nghiêm kiểu Phổ, vóc dáng giữ rất tốt, mặc bộ vest sẫm cắt may vừa vặn, tư thế thẳng tắp, ánh mắt sắc bén;

nói là ngân hàng gia, trông lại giống một vị tướng về hưu hơn.

Claude chủ động mở lời trước, bước tới với dáng vẻ thân thuộc.

“Ngài Hansemann, để ngài phải chờ rồi.

Disconto-Gesellschaft là tảng đá của tài chính Đế quốc;

không ngờ hôm nay tổng tài lại đích thân đến trụ sở Tổng nha ở khu Đông.

“Cố vấn Bauer, đã nghe danh ngài trẻ tuổi tài cao đã lâu, hôm nay gặp mặt quả nhiên đúng như vậy.

Hai bên bắt tay, rồi mỗi người ngồi xuống một ghế bành.

Mấy câu xã giao và tâng bốc lẫn nhau vừa dứt, cả hai đều rơi vào im lặng một lát.

Claude phá vỡ im lặng trước, chủ động bắt chuyện.

“Ngài Hansemann, ngài đã đích thân tới đây hẳn là có chuyện quan trọng.

Tình hình hiện giờ rối ren, chi bằng chúng ta nói thẳng.

Hansemann khẽ gật đầu, như thể đang chờ đúng câu này.

“Cố vấn Bauer, về cuộc khủng hoảng tài chính này, và về Đế quốc… hay nói đúng hơn, về chính sách giám sát và ổn định tài chính mà ngài cùng Thủ tướng Eisenbach dự định thực thi, chúng ta cần nói chuyện.

Nói thẳng thắn.

“Tôi xin rửa tai lắng nghe, nhưng sao không bàn ở nghị viện?

“Nghị viện ư?

Sau khi khủng hoảng bùng nổ, nghị viện đã tạm ngừng họp, đến nay vẫn chưa mở lại.

Dù có mở, ngài nghĩ trong cái nhà hát ồn ào ấy có thể giải quyết vấn đề thực chất sao?

Chỉ thêm một màn công kích lẫn nhau.

Quyết định thật sự từ trước tới nay chưa bao giờ được đưa ra trên bục diễn thuyết của nghị viện.

“Tôi đã nói chuyện với Thủ tướng Eisenbach.

Ông ấy rất thẳng thắn bảo tôi rằng ý chí cuối cùng của bệ hạ vẫn chưa hoàn toàn rõ ràng;

nhiều việc, nhất là chi tiết liên quan tới kiến trúc tài chính căn cơ của Đế quốc và phân bổ nguồn lực, cuối cùng cần ngài cân nhắc, hoặc do ngài ảnh hưởng quyết định của bệ hạ.

“Đã vậy, bỏ qua thủ tục không cần thiết, trực tiếp đối thoại với người có thể quyết định, có thể gánh trách nhiệm, hiệu suất cao nhất.

Còn vì sao chỉ mình tôi đến…”

“Ba vị kia, chúng tôi đã trao đổi riêng.

Về quan ngại cốt lõi, chúng tôi có đồng thuận.

Mà có vài lời, để tôi nói có lẽ thích hợp hơn.

Ông ta nói vòng vo, nhưng ý rất rõ:

Siemens thân với Claude quá, Karl có khuynh hướng địa vực và lợi ích, Waldeck thân phận nhạy cảm;

chỉ có Hansemann — đại diện trung tâm của Junker Phổ trong giới tài chính — vừa có thể đại diện thế lực truyền thống phát ngôn, lập trường lại mang tính “trung lập tượng trưng” nhất.

“Tôi hiểu.

” Claude gật đầu, cũng không ngoài dự liệu.

Bốn đại ngân hàng nhìn như một khối, tầng quản lý trung gian nhiều nơi nắm chéo cổ phần, nhưng tầng cao nhất thực tế mỗi bên đều có tính toán;

dưới áp lực hiện tại mà còn gom được đồng thuận đã là không dễ.

“Cố vấn Bauer, chúng ta đều rất rõ:

trên đường phố Berlin, trong nghị viện, thậm chí trong vài salon, ngài bị bàn tán đủ điều.

Có người nói ngài là kẻ xã hội chủ nghĩa khoác áo cải cách, mưu toan gặm nhấm sự thiêng liêng của tài sản tư hữu;

có người nói ngài là kẻ đầu cơ, lợi dụng khủng hoảng và sự tín nhiệm của bệ hạ để cướp quyền.

“Những thứ đó không quan trọng.

Ngài là hay không là, với chúng tôi khác biệt không lớn.

Bởi nền móng của ngài, nguồn sức mạnh của ngài, không nằm ở mấy lý thuyết nói suông, mà ở những thứ rất thực.

“Những sĩ quan trẻ trong quân đội tôn sùng ngài như thần, họ khát khao chỉnh đốn quân bị, khát khao khôi phục vinh quang Đức, khát khao vũ khí mới;

còn ngài dường như có thể chỉ đường cho họ.

“Sự tín nhiệm và ỷ lại không cần nghi ngờ của bệ hạ đối với ngài, khiến ngài có địa vị siêu việt trong triều đình.

“Và những biện pháp lấy công thay chẩn, chỉnh đốn tài chính của ngài quả thực đã trấn an tiểu thị dân và công nhân thất nghiệp ngoài đường;

họ coi ngài là cứu tinh.

“Có ba thứ ấy trong tay, ngài không thể thật sự đi theo con đường của cánh cấp tiến SPD;

làm thế sẽ phá hủy nền tảng của ngài, phá hủy bệ hạ, cũng tự phá hủy ngài.

“Vì vậy, tranh luận ý thức hệ là vô nghĩa.

Điều chúng ta cần bàn là biên giới thực tế:

bàn tay của ngài, hay nói đúng hơn là ý chí nhà nước mà ngài đại diện, định vươn sâu tới đâu, vươn vào đâu;

chúng tôi có thể chấp nhận cái gì, không thể chấp nhận cái gì;

và chúng tôi cần được gì để bảo đảm chúng tôi… cũng như lợi ích rộng lớn mà chúng tôi đại diện có thể tồn tại và phát triển.

Claude im lặng vài giây, tiêu hóa lượng thông tin và mức độ thẳng thắn trong lời đối phương.

“Ngài Hansemann, ngài nói đúng.

Cãi cọ vô ích, hành động và kết quả mới quan trọng.

Đã vậy, tôi cũng nói thẳng.

Đế quốc cần ổn định, cần phục hồi, cần vực lại lòng tin.

Mà sự ổn định và lành mạnh của hệ thống tài chính chính là nền tảng của tất cả.

Sự sụp đổ của London đã chứng minh:

tài chính thả nổi hoàn toàn là ổ ấp của thảm họa.

“Điều kiện và yêu cầu của tôi dựa trên một nguyên tắc đơn giản:

lợi ích của ngân hàng phải được buộc chặt hơn với lợi ích dài hạn của Đế quốc;

rủi ro phải được kiểm soát hiệu quả hơn;

nguồn lực phải được dẫn vào kinh tế thực và việc làm, thay vì chỉ đầu cơ và kiếm chênh lệch.

“Thứ nhất, nhân sự.

Trong tương lai, các ngân hàng chủ chốt của Đế quốc — nhất là những tổ chức liên quan quốc kế dân sinh, nhận hỗ trợ chính sách đặc biệt của nhà nước hoặc chịu giám sát đặc biệt — ở các vị trí quản lý cao cấp, bộ phận kiểm soát rủi ro, và những chốt then chốt kết nối với chính phủ, nếu điều kiện tương đương, cần ưu tiên các ứng viên có chuyên môn, đồng thời có xuất thân… đáng tin.

“Tôi nói ‘đáng tin’ là hiểu lợi ích tổng thể của Đế quốc, tán thành nguyên tắc ổn định ưu tiên.

Hắn không nói thẳng “con cháu Junker”, nhưng ý còn rõ hơn cả.

Đây là một tấm vé vào cửa và một “khu dành riêng” trong trật tự tài chính mới dành cho tầng lớp tinh anh truyền thống, đổi lấy việc họ không kịch liệt phản đối cải cách, thậm chí hợp tác một phần.

“Thứ hai, giám sát và minh bạch.

Bất cứ quỹ quy mô lớn nào liên quan tới bảo chứng tín dụng của nhà nước, động dùng tài nguyên công hoặc có ảnh hưởng trọng đại tới thị trường tài chính, từ lúc thành lập, huy động đến vận hành đều phải nằm trong khuôn khổ cơ quan giám sát chuyên trách do nhà nước lập ra;

thông tin phải định kỳ, trung thực báo cáo với phía giám sát.

Tránh để lần khủng hoảng kế tiếp lại diễn ra ở Berlin.

“Thứ ba, bỏ hư theo thực.

Đế quốc cần nhà máy phun khói, đường sắt kéo dài, cảng biển phồn vinh, công nhân có việc làm;

không cần trò chơi con số trong sở giao dịch.

“Ngân hàng phải điều chỉnh cấu trúc tín dụng, tăng cường hỗ trợ vay dài hạn cho công nghiệp thực, hạ tầng cơ sở, nâng cấp kỹ thuật;

hạn chế tài trợ cho hoạt động tài chính thuần đầu cơ, đòn bẩy cao.

Nhà nước sẽ dẫn dắt và khuyến khích bằng chính sách.

“Thứ tư, trách nhiệm.

Với những vấn đề lộ ra trong khủng hoảng lần này — quản trị rủi ro yếu kém, cảnh báo khủng hoảng tiềm tàng không đủ, và dấn quá sâu vào một số lĩnh vực đầu cơ…”

“Các tổ chức tài chính chủ chốt cần có một tư thế thừa nhận và phản tỉnh công khai, chính thức.

Không phải để truy cứu trách nhiệm cá nhân, mà là bước bắt buộc để xây lại lòng tin công chúng và xác định hướng đi tương lai.

Đế quốc có thể gánh vai trò ‘bộ ổn định cuối cùng’, nhưng sai lầm trước đây không thể bị che giấu, càng không thể đổ hết cho yếu tố bên ngoài.

Hansemann lặng lẽ nghe, trên mặt không hề biến sắc.

Đợi Claude nói xong, ông ta lại im lặng một lát.

“Cố vấn Bauer, nguyên tắc của ngài nghe rất hợp lý.

Nhưng nguyên tắc cần điều khoản cụ thể để thực thi, mà điều khoản lại cần cân bằng lợi ích và rủi ro của các bên.

Ngài đưa ra điều kiện của ngài, giờ xin nghe quan ngại của chúng tôi… hay nói đúng hơn, điều kiện của chúng tôi.

“Về điều thứ nhất:

nhân sự ưu tiên người có xuất thân… đáng tin.

“Chúng tôi có thể chấp nhận.

Nhưng có một tiền đề:

những người được ưu tiên đó, gia tộc của họ hoặc tư bản mà họ đại diện phải thực sự bơm vốn vào tổ chức tài chính tương ứng, mức góp vốn phải xứng với tầm quan trọng của vị trí.

“Quyền và trách nhiệm phải tương xứng.

Chúng tôi không thể chấp nhận cái gọi là ‘người đáng tin’ chỉ mang đến xuất thân và quan hệ mà không mang đến vốn và cùng gánh rủi ro.

Đó là nguyên tắc cơ bản của ngành ngân hàng.

Buộc quyền lực với vốn, để bảo đảm con cháu Junker bước vào vị trí hạch tâm và gia tộc phía sau họ bị trói chặt vào lợi ích ngân hàng, hình thành một cộng đồng lợi ích mới, chứ không chỉ đơn thuần “xếp ghế”.

(Mấy đứa sợ đọc nặng quá thì tôi giải thích luôn ở đây.

“Về điều thứ hai:

nhà nước giám sát vận hành các quỹ lớn.

Chúng tôi hiểu và về nguyên tắc không phản đối giám sát cần thiết.

Nhưng giám sát không thể là một chiều.

“Chúng tôi yêu cầu cơ quan hay ủy ban giám sát kiểu này, trong thành phần bắt buộc phải có các nhân vật kỳ cựu đến từ các tổ chức tài chính chủ chốt, giàu kinh nghiệm thực vụ làm thành viên cố định, nắm đầy đủ quyền được biết, quyền thẩm tra, thậm chí quyền kiến nghị phủ quyết trong lĩnh vực chuyên môn.

“Mục đích giám sát là phòng ngừa rủi ro, thúc đẩy ổn định, chứ không phải dựng lên một bộ máy quan liêu tay mơ, không hiểu vận hành tài chính, để trói tay hiệu suất thị trường.

Đòi quyền tham gia thậm chí một phần quyền quyết sách, biến giám sát bên ngoài thành một phần của tự quản ngành, tránh để giám sát nhà nước biến thành can thiệp thô bạo một nhát chặt hết.

“Về điều thứ ba:

dẫn dắt tín dụng chảy vào kinh tế thực và cho khuyến khích chính sách.

Điểm này, chúng tôi hoàn toàn tán thành.

“Nhưng đã gọi là dẫn dắt và khuyến khích thì không thể là tấm séc trống.

Chúng tôi yêu cầu nhà nước đối với các khoản vay dài hạn mà ngân hàng rót vào công nghiệp thực bản địa phù hợp định hướng chính sách công nghiệp, phải có trợ cấp thực chất hoặc bù lãi suất, giảm rủi ro và chi phí cho ngân hàng.

“Đồng thời, để bảo đảm hiệu quả đầu tư và nguyên tắc ưu tiên quốc gia, chúng tôi yêu cầu các dự án mua sắm hay xây dựng do nhà nước chủ đạo hoặc tham gia, trong điều kiện tương đương hoặc gần tương đương, phải ưu tiên cân nhắc những doanh nghiệp công nghiệp bản địa nhận khoản vay của chúng tôi hoặc có liên quan tới chúng tôi.

“Dù báo giá của họ có thể hơi cao hơn đối thủ bên ngoài.

Đây là biện pháp cần thiết để bảo vệ công nghiệp bản địa, bảo đảm lợi tức đầu tư, từ đó khuyến khích ngân hàng tiếp tục cho kinh tế thực vay.

Cụ thể hóa sự hỗ trợ của nhà nước đối với công nghiệp thực thành trợ cấp cho việc ngân hàng cho vay, đồng thời buộc lợi ích ngân hàng với chủ nghĩa bảo hộ công nghiệp bản địa, hình thành địa vị ưu tiên hoặc độc quyền mang tính chính sách để bảo đảm lợi ích.

“Về điều thứ tư:

thừa nhận trách nhiệm trong cuộc khủng hoảng này.

Tư thế công khai có thể có.

Nhưng ‘tư thế’ cần được bảo đảm bằng thực chất.

“Chúng tôi yêu cầu nhà nước phải cung cấp bảo đảm cuối cùng và hỗ trợ thanh khoản cho các khoản tiền gửi tiết kiệm của những tổ chức tài chính mang tính ‘quan trọng hệ thống’ bị ảnh hưởng trong cuộc khủng hoảng này, để bảo đảm tiền của người gửi an toàn, ngăn làn sóng rút tiền lan rộng.

“Thực ra, cố vấn Bauer, dù tôi không nói, ngài cũng phải làm vậy.

Nếu không, tín dụng tiền tệ và tín dụng tài chính của Đế quốc sẽ sụp đổ hoàn toàn;

mọi cải cách của ngài đều dựng trên cát.

Đây là giới hạn cuối cùng, không phải điều kiện.

Gắn việc thừa nhận sai lầm với yêu cầu nhà nước “đỡ đáy” trực tiếp, biến trách nhiệm của mình thành rủi ro hệ thống mà nhà nước bắt buộc phải gánh, đồng thời chỉ rõ đây là thực tế mà Claude không thể né.

“Còn nữa, điều thứ năm — hoặc nói là một thỏa thuận bổ sung quan trọng.

Chúng tôi biết ngài có một loạt kế hoạch, có thể liên quan tới việc tái cơ cấu một số ngành hay doanh nghiệp lâm nguy nhưng dính tới quốc kế dân sinh, thậm chí… đưa thêm vốn nhà nước vào hoặc trực tiếp kiểm soát nhiều hơn.

“Chúng tôi yêu cầu trong quá trình đó, không được bằng bất kỳ hình thức nào cưỡng ép chia tách các liên hợp công nghiệp-tài chính mà các ngân hàng chủ chốt của chúng tôi đã tạo dựng thông qua tín dụng dài hạn, nắm chéo cổ phần… những liên hợp có quy mô và hiệu suất nhất định.

“Những liên hợp đó là xương sống công nghiệp của Đế quốc;

cưỡng ép chia tách chỉ làm tổn hại hiệu suất và sức cạnh tranh.

Ngược lại, trong bố cục vốn nhà nước và phân bổ nguồn lực tương lai, phải bảo đảm chúng tôi có phần và tiếng nói hợp lý, ổn định.

“Chúng tôi có thể chấp nhận nhà nước là người tham gia và giám sát quan trọng, nhưng không thể chấp nhận nhà nước là kẻ phá hoại và thay thế.

Phản đối mềm nhưng rõ việc quốc hữu hóa hoặc chia tách chống độc quyền;

đòi giữ cấu trúc đầu sỏ tài chính-công nghiệp hiện có và lợi ích đã có, đồng thời trong mô hình kinh tế mới do nhà nước dẫn dắt phải bảo đảm địa vị hạch tâm của họ.

Mỗi điều ông ta đưa ra đều đâm thẳng lợi ích cốt lõi:

vừa có nhượng bộ, vừa có đòi hỏi, kéo cuộc thương lượng về nguyên tắc hoàn toàn rơi vào đổi chác lợi ích trần trụi và phân chia cục diện quyền lực tương lai.

Claude lặng lẽ nghe.

Hansemann đang cố mở ra hết cánh cửa đặc quyền này tới đặc quyền khác cho tư bản Junker-ngân hàng truyền thống trong cấu trúc quyền lực của liên hợp tài chính-công nghiệp tương lai, rồi hợp pháp hóa, chế độ hóa nó.

“Ngài Hansemann, đề nghị của ngài… rất cụ thể, cũng rất gợi mở.

Quả thực giúp biến nguyên tắc thành điều khoản có thể vận hành.

Nhưng đúng như ngài nói, cân bằng mới là mấu chốt.

Trước khi đồng ý một phần điều kiện của ngài, tôi cũng cần bổ sung tiền đề của mình, để bảo đảm ‘hợp tác’ này thật sự phục vụ tổng thể Đế quốc, chứ không chỉ là tối đa hóa lợi nhuận của một tập đoàn nhất định.

“Mời nói.

“Về điều thứ nhất ngài nói:

buộc nhân sự với góp vốn.

Tôi chấp nhận.

Nhưng góp vốn phải là thật, và cần chịu kiểm toán của cơ quan giám sát, tránh góp vốn giả hoặc giao dịch liên quan làm hại chính ngân hàng.

“Đồng thời, người giữ những vị trí ấy phải qua kiểm tra năng lực chuyên môn cơ bản, không thể thuần túy là ‘công tử bột’.

Đế quốc cần quản trị viên đáng tin và có năng lực, chứ không chỉ là một họ đáng tin.

“Hợp lý.

Chúng tôi cũng không muốn ngân hàng bị kẻ vô năng kéo sập.

Khảo hạch năng lực là giới hạn cuối cùng.

” Hansemann gật đầu.

“Điều thứ hai:

ghế đại diện trong cơ quan giám sát và quyền thẩm tra của người trong ngành.

Có thể cho ghế, cho đầy đủ quyền được biết và quyền kiến nghị.

“Nhưng quyền quyết định cuối cùng — nhất là khi liên quan rủi ro hệ thống, lợi ích công hoặc xung đột rõ ràng với chính sách quốc gia — phải giữ trong tay ủy viên do nhà nước bổ nhiệm, đại diện cho lợi ích công.

“Không phải tôi không tin người chuyên nghiệp, mà là để tránh lợi ích ngành đè lên lợi ích quốc gia.

Cái ‘quyền kiến nghị phủ quyết’ trong lĩnh vực chuyên môn mà ngài yêu cầu có thể chuyển thành quyền cảnh báo rủi ro nghiêm trọng và kiến nghị tạm hoãn;

nếu đa số ủy ban giám sát đánh giá rủi ro có thể kiểm soát hoặc phù hợp lợi ích cao hơn, vẫn có thể tiếp tục thúc đẩy.

Đó là cân bằng giữa hiệu suất và an toàn.

Hansemann trầm ngâm một lát.

“Có thể chấp nhận.

Nhưng định nghĩa ‘rủi ro nghiêm trọng’ phải rõ, và thủ tục phải minh bạch.

“Điều thứ ba:

trợ cấp tín dụng cho kinh tế thực và ưu tiên mua sắm.

Trợ cấp hay bù lãi suất có thể bàn tỉ lệ và cách làm cụ thể;

chuyện này cần Bộ Tài chính và Ngân hàng Đế quốc tính toán kỹ.

“Nhưng ưu tiên mua sắm phải dựa trên một khoảng giá và chất lượng hợp lý.

Đế quốc không thể vô hạn trả giá cho kẻ kém hiệu quả.

Chúng ta có thể lập một ủy ban đánh giá liên hợp gồm chuyên gia kỹ thuật, kiểm toán chi phí và đại diện ngành, để đánh giá tổng hợp các doanh nghiệp tham gia đấu thầu, đã nhận khoản vay trợ cấp.

“Trong điều kiện kỹ thuật đạt chuẩn, chất lượng đáng tin, giá không vượt đối thủ bên ngoài quá một tỷ lệ hợp lý nhất định, mới cho quyền ưu tiên.

“Vừa bảo vệ công nghiệp bản địa và khoản đầu tư của ngân hàng, vừa tránh độc quyền hoàn toàn và tổn thất hiệu suất.

“Đồng thời, mọi doanh nghiệp nhận trợ cấp và ưu tiên mua sắm như vậy, tiền lương nhân viên và điều kiện làm việc phải phù hợp Bộ ‘Tiêu chuẩn bảo đảm lao động tối thiểu’ mới ban hành của Đế quốc, áp dụng cho các dự án đầu tư của nhà nước.

Không thể lấy tiền quốc gia đi trợ cấp xưởng mồ hôi.

Ánh mắt Hansemann sắc lại;

chuyện này chạm đến hạch tâm quan hệ lao tư.

“Cố vấn Bauer, như vậy sẽ tăng chi phí đáng kể, làm suy yếu sức cạnh tranh của chúng tôi, kể cả có quyền ưu tiên mua sắm.

“Ngài Hansemann, ổn định xã hội là nền tảng phục hồi kinh tế.

Công nhân có bảo đảm tối thiểu thì mới không đình công, mới không bạo loạn, mới có sức mua bền vững.

“Đó không chỉ là đạo đức, mà là kinh tế.

Chi phí tăng, nhưng hiệu suất, độ ổn định và thị trường dài hạn cũng sẽ cải thiện.

Hơn nữa tiêu chuẩn này áp dụng phổ quát, đối xử bình đẳng với mọi bên dự thầu.

“Doanh nghiệp của ngài quản trị hiệu quả hơn, hoàn toàn có thể vừa tuân thủ vừa giữ cạnh tranh.

Hoặc ngài có thể chọn không nhận trợ cấp và ưu tiên, tự do cạnh tranh hoàn toàn.

” Claude không nhượng.

“…Tôi cần bàn với bạn bè trong giới công nghiệp.

Nhưng về nguyên tắc, nếu tiêu chuẩn hợp lý và áp dụng phổ quát thì không phải không thể nói.

” Hansemann cuối cùng chọn thực dụng.

Ông ta hiểu đây là một trong những giới hạn cuối cùng của Claude, liên quan nền tảng chính trị của hắn.

“Điều thứ tư:

bảo đảm cuối cùng cho tổ chức tài chính ‘quan trọng hệ thống’.

Điểm này ngài nói đúng;

dù ngài không nói, vì ổn định tài chính Đế quốc, trong tình huống cực đoan nhà nước cũng buộc phải can thiệp.

“Nhưng đây là biện pháp cuối cùng, là tường lửa ngăn sụp đổ toàn diện, không phải bữa trưa miễn phí.

Ngân hàng nhận loại bảo đảm ngầm này phải chịu giám sát thường nhật nghiêm hơn và yêu cầu tỷ lệ đủ vốn, đồng thời đóng quỹ bảo đảm rủi ro tương ứng.

Quyền và trách nhiệm tương xứng — lời ngài.

“Rất công bằng.

” Hansemann không phản đối;

đây vốn là “luật ngầm” quốc tế, chỉ là Đức trước đây làm chưa đủ.

Minh xác hóa, chế độ hóa chưa chắc đã xấu với ngân hàng lớn;

còn có thể loại bớt vài kẻ nhỏ không vững.

“Điều thứ năm:

giữ cấu trúc liên hợp công nghiệp-tài chính hiện có.

Điểm này tôi có thể đồng ý về nguyên tắc:

không làm những hành động thô bạo lấy chia tách làm mục đích, với điều kiện các liên hợp đó vận hành tốt, không hình thành độc quyền nghiêm trọng cản trở cạnh tranh và tiến bộ kỹ thuật, đồng thời sẵn sàng phối hợp điều chỉnh theo chính sách công nghiệp tổng thể của nhà nước.

“Trong bố cục vốn nhà nước tương lai, các ông sẽ nhận được phần và tiếng nói tương xứng với quy mô và đóng góp.

“Nhưng nhà nước cũng sẽ ở một số lĩnh vực chiến lược then chốt, xây dựng hoặc tăng cường thực thể hoàn toàn quốc hữu hoặc nhà nước nắm cổ phần khống chế, làm cân bằng và bảo đảm.

Không phải để thay thế các ông, mà để trong vài tình huống cực đoan, Đế quốc không bị tư bản tư nhân bóp cổ hoàn toàn.

Ví dụ:

dự trữ một số nguyên liệu chiến lược cốt lõi.

Hansemann nhíu mày, nhưng không phản đối ngay.

Ông ta hiểu đây là lo lắng hợp lý của một quốc gia có chủ quyền.

“Chỉ cần xác định rõ cái gì là lĩnh vực chiến lược then chốt, và các thực thể quốc hữu vận hành theo nguyên tắc thương mại, không cạnh tranh không chính đáng, chúng tôi có thể chấp nhận cùng tồn tại.

“Tốt.

Vậy dựa trên đồng thuận hiện tại, tôi còn một điều cuối cùng — cũng là quan trọng nhất — làm điều kiện bổ sung.

“Mời nói.

“Dù là Disconto-Gesellschaft hay các ngân hàng chủ chốt khác, trong tương lai tại đất Phổ, mọi dự án công trình quy mô lớn mà các ông đầu tư hoặc chủ đạo, miễn là liên quan vốn đi kèm của kế hoạch lấy công thay chẩn, ưu đãi chính sách hoặc trưng dụng đất đai và các tài nguyên công, thì việc dùng lao động bắt buộc phải ưu tiên đưa vào và nghiêm ngặt tuân thủ quản lý thống nhất của hệ thống lấy công thay chẩn của Đế quốc.

“Nghĩa là:

tuyển dụng công nhân, lương cơ bản, giờ làm, điều kiện an toàn, đào tạo kỹ năng đều phải phù hợp tiêu chuẩn của hệ thống nhà nước, và do cơ quan lao động chỉ định hoặc công đoàn được nhà nước công nhận điều phối.

Việc giải ngân tiền công trình cũng sẽ gắn với mức độ tuân thủ dùng lao động.

“Tôi biết nghe như tăng chi phí hành chính và hạn chế.

Nhưng làm vậy có ba lợi ích:

“Thứ nhất, bảo đảm mục tiêu giảm thất nghiệp và ổn định xã hội của nhà nước không bị giảm giá;

tiền thật sự dùng đúng chỗ;

công nhân có bảo đảm cơ bản;

tránh tranh chấp lao tư ảnh hưởng tiến độ.

“Thứ hai, bản thân dự án sẽ có nguồn lao động ổn định, đã qua sàng lọc và quản lý cơ bản;

giảm phiền toái và rủi ro cho các ông khi tự tuyển và tự quản một lượng lớn công nhân.

“Thứ ba, cũng là quan trọng nhất:

đây là cách trực tiếp nhất để buộc lợi ích của các ông với chính sách công trọng yếu nhất của Đế quốc.

Công nhân biết công việc này, thu nhập này gắn chặt với nhà nước và dự án của các ông.

Họ ổn định, dự án của các ông trôi chảy, xã hội Đế quốc an định.

Một vinh cùng vinh.

Hansemann im lặng.

Điều kiện này còn tiến thêm một bước so với tiêu chuẩn lao động trước đó:

nó yêu cầu các dự án lớn của tư bản ngân hàng trực tiếp kết nối vào hệ thống quản lý lao động do nhà nước chủ đạo;

tức là ở một mức độ nào đó nhường quyền tự chủ dùng người, và đặt dự án của mình dưới giám sát chính sách xã hội rộng hơn.

Nhưng cái “một vinh cùng vinh” mà Claude nói quả thực có đạo lý:

buộc lợi ích tư bản với ổn định xã hội trực tiếp, về lâu dài có lẽ là khoản đầu tư an toàn hơn.

“Chỉ giới hạn trong đất Phổ?

Do hệ thống lấy công thay chẩn do chính phủ Phổ chủ đạo?

“Đúng, trong đất Phổ.

Do trung ương Berlin điều phối, nhưng chấp hành cụ thể sẽ phối hợp với chính quyền địa phương.

Còn các bang khác…” Claude xòe tay, “tình hình phức tạp, mệnh lệnh của trung ương chưa chắc thông suốt.

Nhưng ít nhất ở Phổ, địa bàn hạch tâm của chúng ta, phải dựng được tấm gương này.

Hansemann suy nghĩ tròn một phút, cuối cùng chậm rãi gật đầu:

“Được.

Nhưng tiêu chuẩn phải rõ ràng, ổn định;

trong quá trình thực thi, phía quản lý dự án của chúng tôi phải có đủ quyền phát biểu;

không thể để quan chức địa phương hoặc công đoàn tùy tiện can thiệp sắp xếp công trình.

Hiệu suất phải được bảo đảm.

“Dĩ nhiên, chi tiết cụ thể có thể lập tổ công tác liên hợp để soạn thảo.

Mục tiêu là đôi bên cùng có lợi, không phải trói chân.

” Claude thở phào.

Đây là một bước then chốt:

buộc lợi ích tư bản tài chính với chính sách xã hội hạch tâm của hắn.

“Vậy, trong đất Phổ, chúng ta đã thống nhất.

“Nhưng Đế quốc không chỉ có Phổ.

Bavaria, Sachsen, Württemberg… những bang này cũng có thị trường khổng lồ, tài nguyên và tiềm lực công nghiệp lớn.

“Disconto-Gesellschaft, và tư bản của các đồng minh chúng tôi, ở các nơi đó cũng có lợi ích rộng khắp.

Ngài định bảo đảm thế nào để đầu tư và lợi ích sẵn có của chúng tôi ở những địa khu ấy không bị tổn hại vì vài thỏa thuận nào đó ngài đạt được với chư hầu địa phương?

“Hoặc ngược lại, chúng tôi làm sao bảo đảm trong khung kinh tế Đế quốc mới, ở các bang ấy chúng tôi nhận được sự công bằng, thậm chí… địa vị cạnh tranh có lợi?

Ông ta lộ hết dao găm:

bắt đầu đòi bảo đảm lợi ích vượt ra ngoài Phổ, ngay trong lãnh địa các bang.

“Ngài Hansemann, ngài rất rõ:

quyền quản hạt trực tiếp của trung ương Đế quốc đối với các bang là hữu hạn.

Các bang giữ tự chủ trong nội vụ và chính sách kinh tế.

“Tôi không thể bảo đảm Quốc vương Ludwig III của Bavaria hay Quốc vương Friedrich August III của Sachsen sẽ hoàn toàn làm theo ý Berlin, càng không thể ra lệnh họ ưu đãi đặc biệt cho ngân hàng Phổ.

Đó là nội chính của họ.

“Nhưng trung ương Đế quốc có thể thương lượng với các bang, đạt thỏa thuận về quan thuế, tiếp cận thị trường, xây dựng hạ tầng xuyên bang, thống nhất tiêu chuẩn kỹ thuật… tạo ra một môi trường thị trường nội địa thống nhất hơn.

Bản thân điều đó sẽ phá vỡ một phần rào cản bảo hộ địa phương, có lợi cho mọi nguồn vốn trong phạm vi Đế quốc, bao gồm các ông.

“Chưa đủ, cố vấn Bauer.

Thị trường thống nhất là viễn cảnh, là làm chiếc bánh to ra.

Còn chúng tôi quan tâm là hiện tại:

làm sao trong lúc chia bánh chiếm vị trí có lợi.

“Chúng tôi đã đầu tư nhà máy ở Bavaria, nắm trái phiếu doanh nghiệp ở Sachsen, tham gia xây đường sắt ở Württemberg.

Nếu các bang vì khó chịu với việc Berlin tăng cường kiểm soát, hoặc vì muốn lấy lòng thế lực bản địa, mà ban hành chính sách phân biệt đối xử với ‘tư bản Phổ’ như chúng tôi, chúng tôi phải làm sao?

“Đàm phán của ngài với họ rất có thể liên quan chia phần thuế và nhượng quyền giám sát.

Trong các cuộc đàm phán đó, lợi ích của chúng tôi nhất định phải được cân nhắc.

“Hoặc ngài dùng ảnh hưởng đối với các bang để giành cho chúng tôi bảo đảm lợi ích kinh tế rõ ràng — ví dụ trong thỏa thuận Đế quốc-bang quốc do ngài thúc đẩy, thêm điều khoản bảo hộ đầu tư xuyên bang, phản đối chính sách phân biệt;

hoặc…”

“Chúng tôi cần thứ trực tiếp hơn:

một loại lợi ích chính trị có thể xuyên thấu biên giới bang quốc, bảo đảm tiếng nói của chúng tôi.

“Lợi ích chính trị?

Ánh mắt Claude lạnh lại.

“Chẳng hạn trong tương lai khi nghị viện Đế quốc tái tổ chức hoặc lập cơ quan liên bang mới, phải bảo đảm giới tài chính-công nghiệp, nhất là các tập đoàn đặt trụ sở ở Phổ nhưng có ảnh hưởng toàn Đế quốc như chúng tôi, có ghế đại diện và quyền phát biểu ổn định.

“Hoặc, với những dự án trọng đại ở phạm vi toàn Đế quốc, như tuyến đường sắt thế kỷ mà ngài có thể hình dung — nối Berlin–Bayreuth–Baghdad — trong huy động vốn, xây dựng, vận hành và chia cổ tức, chúng tôi có quyền ưu tiên tham gia và nhận phần hợp lý.

“Hoặc nữa, khi phân bổ đơn hàng quân công ở địa bàn các bang, hoặc khi cấp quyền đặc nhượng kinh doanh, trung ương Đế quốc có thể gây ảnh hưởng theo hướng có lợi cho chúng tôi.

Hansemann nêu ra, về bản chất là yêu cầu Claude dùng ảnh hưởng chính trị của mình để giành “đặc quyền siêu kinh tế” cho tư bản tài chính Phổ ở địa bàn các bang, hoặc chừa chỗ trong kiến trúc quyền lực Đế quốc tương lai.

“Ngài Hansemann, chuyện cấp trực tiếp ghế chính trị và đặc quyền tuyệt đối không thể.

Làm vậy lập tức sẽ gây phản kháng dữ dội từ chư hầu các bang, các tập đoàn lợi ích khác thậm chí cả nghị viện;

họ sẽ cho rằng Berlin đang làm ‘đế quốc chủ nghĩa tư bản Phổ’.

Điều đó sẽ phá hủy đồng thuận Đế quốc mà tôi dốc sức xây dựng.

Thủ tướng Eisenbach cũng sẽ không đồng ý.

Đây là giới hạn cuối cùng.

“Nhưng về bảo đảm lợi ích kinh tế hợp lý và cơ hội, chúng ta có thể bàn, cũng phải bàn.

Bởi nó cũng phù hợp lợi ích tổng thể của Đế quốc.

“Trước tiên, về chủ nghĩa bảo hộ địa phương mà ngài lo.

Trong đàm phán sắp tới với các bang như Bavaria và Sachsen, tôi sẽ đưa việc ‘cấm áp dụng chính sách phân biệt đối xử với nguồn vốn mang hộ tịch bang khác trong Đế quốc’ thành một trong các điều kiện tiên quyết để tiếp cận thị trường và phối hợp giám sát.

“Điều này phù hợp mục tiêu xây dựng thị trường nội bộ thống nhất;

họ rất khó công khai phản đối.

Nó sẽ cung cấp cho đầu tư xuyên bang của các ông một khung bảo hộ pháp lý cơ bản.

“Thứ hai, về những dự án trọng đại cụ thể, như ‘đường sắt 3B’ mà ngài nhắc.

Loại công trình xuyên nhiều quốc gia, dính chiến lược Đế quốc và vốn đầu tư khổng lồ này chắc chắn do Đế quốc đứng mũi chịu sào, lập công ty cổ phần chuyên trách để vận hành.

“Những tổ chức tài chính vốn dày, kinh nghiệm phong phú, lại có gốc rễ sâu ở Phổ như Disconto-Gesellschaft hay Deutsche Bank tự nhiên là cổ đông tiềm năng quan trọng và đối tác huy động vốn.

“Tôi có thể bảo đảm:

khi lập loại công ty này, phân bổ cổ phần và phần huy động vốn, các ông sẽ được cân nhắc công bằng, thậm chí ưu tiên.

Cổ tức vận hành về sau đương nhiên chia theo cổ phần và thỏa thuận.

Đây không phải đặc quyền chính trị, mà là hợp tác thương mại dựa trên vốn và thực lực.

“Thứ ba, lĩnh vực quân công.

Tôi biết Disconto-Gesellschaft quan hệ mật thiết với những gã khổng lồ quân công như Krupp, Rheinmetall.

Tương lai, trung ương Đế quốc sẽ thúc đẩy tiêu chuẩn hóa kỹ thuật quân công và tập trung mua sắm một phần đơn hàng để giảm chi phí, nâng hiệu suất.

“Trong quá trình đó, doanh nghiệp Phổ như Siemens, Krupp vốn có ưu thế kỹ thuật, tự nhiên có sức cạnh tranh.

Trung ương Đế quốc có thể thông qua chính sách khuyến khích các bang khi mua sắm cân nhắc tiêu chuẩn kỹ thuật, chi phí vòng đời và an toàn chuỗi cung ứng tổng thể của Đế quốc;

bản thân điều đó là một dạng bảo hộ gián tiếp cho kẻ dẫn đầu kỹ thuật.

“Chúng ta có thể tăng cường hợp tác giữa Siemens, Krupp với doanh nghiệp bản địa của các bang, lập liên doanh hoặc ủy quyền kỹ thuật, thực hiện chia sẻ lợi ích thay vì đối đầu trực tiếp.

Ông Karl bên phía Bavaria có tài nguyên tại chỗ, có thể làm cầu nối hợp tác, chứ không phải chướng ngại.

Hợp tác mới làm chiếc bánh to ra;

đối đầu chỉ khiến cả hai cùng thua.

Claude vẽ ra bức tranh:

dùng quy tắc thị trường thống nhất để cung cấp bảo hộ cơ bản;

tham gia dự án cấp Đế quốc để nhận lợi ích thương mại;

trong lĩnh vực nhạy cảm như quân công, thâm nhập bằng ưu thế kỹ thuật và mô hình hợp tác, chứ không phải mệnh lệnh hành chính cứng.

Phương án của Claude không cho Hansemann thứ đặc quyền chính trị địa phương mà ông ta mơ ước — thứ có thể đè bẹp mọi thứ — nhưng lại đưa ra một con đường thâm nhập và kiếm lợi thực tế hơn, bền vững hơn, cũng dễ được các bên chấp nhận hơn.

Trọng tâm là hợp tác và chia sẻ lợi ích, chứ không phải chinh phục và loại trừ.

“Bên Karl…” Hansemann ngẫm nghĩ.

“Ông Karl là người Bavaria, nhưng lợi ích ngân hàng của ông ta gắn chặt với tổng thể Đế quốc.

Ở Bavaria, ông ta cần sự ủng hộ của quý tộc bản địa, nhưng cũng cần thị trường Berlin và chính sách Đế quốc.

“Ông ta là cây cầu tự nhiên.

Chúng ta có thể thông qua ông ta mà liên hệ với thế lực ôn hòa ở Bavaria, tiến vào bằng hợp tác thương mại thay vì đối đầu.

Sachsen và các nơi khác cũng có thể làm tương tự.

Cần kỹ xảo và kiên nhẫn, nhưng vững hơn so với đòi chính trị trực tiếp, cũng ít hậu họa hơn.

“Cố vấn Bauer, ngài đúng là một tay đàm phán cao minh.

Ngài không cho chúng tôi cây quyền trượng mà chúng tôi muốn nhất, nhưng ngài cho chúng tôi một tấm thiệp mời để trên yến tiệc Đế quốc của thời đại mới còn được chia vài món ngon, lại kèm luôn một bộ lễ nghi ăn uống phiền phức nhưng khả thi.

“Phương án của ngài… dù không sướng tay như bảo đảm chính trị trực tiếp, nhưng thực tế hơn, cũng ít gây thù hơn.

“Tôi không thể đại diện hết mọi người lập tức đồng ý mọi chi tiết, nhưng về nguyên tắc, Disconto-Gesellschaft sẵn sàng thảo luận theo hướng ngài chỉ ra.

Dựng quy tắc thị trường thống nhất để bảo đảm quyền cơ bản, tham gia dự án cấp Đế quốc để chia lợi ích, trong lĩnh vực nhạy cảm thâm nhập bằng hợp tác kỹ thuật thay vì mệnh lệnh chính trị… những ý này tôi có thể truyền đạt cho bạn bè của tôi.

“Tuy nhiên, tiền đề của tất cả là:

ngài phải thuyết phục được Bavaria và Sachsen, đạt thỏa thuận như ngài hình dung.

Nếu ngay cả tiếp cận thị trường cơ bản và phối hợp giám sát còn đàm không xuống, thì về sau hết thảy đều chẳng có gì để nói.

‘Hợp tác vui vẻ’ của chúng ta, được xây trên nền tảng chiến lược bang quốc của ngài thành công.

“Đương nhiên.

” Claude cũng đứng dậy, đưa tay ra, “Cơm phải ăn từng miếng.

Trước giải quyết bang quốc, ổn định nội bộ, rồi mới đến chia bánh và làm bánh to hơn.

Rất vui vì chúng ta có thể trên nền tảng này đạt đồng thuận bước đầu, ngài Hansemann.

Hai bàn tay lại siết chặt.

Lần này, ít đi mấy phần dò xét và khoảng cách ban đầu, nhiều hơn mấy phần thực dụng dựa trên tính toán lợi ích và cân nhắc hiện thực.

“Hợp tác vui vẻ, cố vấn Bauer.

Chờ tin tốt của ngài.

” Hansemann khẽ gật đầu, xoay người rời khỏi phòng họp.