Chương 17:

Trồng ngô

Dạo này Quốc thân với Hào, mà Hào lại vốn hay đi cùng Mây.

Thế nên theo kiểu “bắc cầu” Mây với Quốc cũng chẳng còn xa lạ.

Cả ba thường chờ nhau cùng đạp xe đi học, tan trường cùng nhau trở về.

Nội dung trò chuyện thì chẳng mấy khi dính dáng đến sách vở, toàn là chuyện người này người kia, chiều chăn trâu, hái rau lợn, hay bàn tán bộ phim mới xem.

Mộ việc nhỏ thôi, vậy mà cả quãng đường cũng có thể dệt thành câu chuyện dài.

Quốc nhiều lúc chỉ lắng nghe.

Cậu nhận ra khoảng cách trong suy nghĩ:

Hào với Mây nói năng hồn nhiên, vô tư, còn cậu thì giống như.

một ông già, ít lời, không bắt nhịp được mấy trò đùa trẻ con.

Mây có lúc định kéo Quốc vào câu chuyện, nhưng Hào lập tức xen vào đáp thay.

Muốn trò chuyện với Quốc thì chỉ còn cách nhắc đến chuyện làm nông.

Thời gian này đang vào mùa vụ trồng ngô.

Mọi người đều chờ vài cơn mưa đầu mùa cho đất mềm, rồi nhà nào nhà nấy sẽ ra đồng gieo trồng.

Mây kể hôm qua nhà mình vừa mua hạt giống, hẹn Hào hôm nay qua phụ giúp.

Hào nghe vậy thì trêu:

“Sao lại rủ mình mà không rủ Quốc?

Mây liếc Quốc một cái, cười cười:

“Cậu ấy còn bận học, đâu có rảnh rang như cậu.

Hào phản bác ngay:

“Nói thế oan cho nó.

Tao thấy ngày nào cũng làm vườn, còn chăm chỉ hơn tao nữa kìa.

Mây rủ là phí đấy.

Mây nghe thì chỉ cười, nhưng trong lòng vẫn ngần ngại.

Với cô, Quốc vẫn là “con ngoan trò giỏi” trong mắt thầy cô.

Nhỡ nhờ vả xong lại bị người khác nói là xúi Quốc bỏ bê chuyện học thì khó xử.

Mãi đến khi chính Quốc lên tiếng:

“Chiều nhà Mây trồng ngô à?

có cần thì mình qua phụ một tay, Sau này nhà mình trồng thì Mây cũng qua giúp, coi như có qua có lại.

“Nếu Quốc không bận học thì qua cũng được, nhưng đừng nói là mình ép cậu đấy nhé.

Nghe vậy, Mây mới vui vẻ nhận lời,

“Quốc yên tâm, mình giao cho bạn việc nhẹ nhàng là gieo hạt, còn.

thằng Hào thì cho nó đi gánh phân.

Hào lập tức la oai oái:

“Cái gì?

sao lại bắt tao gánh phân, sao không cho thằng Quốc làm?

Đều là con trai cả, sao thiên vị thể?

Mày có tình ý gì với nó à?

Mây bật cười, biết rõ Hào chỉ cố tình nhây.

Thế là cô đạp xe lao lên chắn đầu xe Hào như để “cảnh cáo”.

Hào thì nhanh nhẹn né sang một bên, rồi tăng tốc rượt theo.

Hai chiếc xe cứ thế rượt đuổi trên con đường làng, tiếng cười đùa vang vọng cả buổi chiều.

Nhìn hai người, Quốc chỉ lắc đầu, trong lòng chọt dâng lên một cảm giác vừa quen vừa lạ.

Mùa ngô sắp đến, nghĩa là.

ba cậu cũng sắp về nhà.

Ở nông thôn thuở ấy, cái nghèo vẫn còn bám riết từng căn nhà.

Đa phần các hộ vẫn dựa vào sức trâu, sức bò để cày bừa.

Vật nuôi cũng chẳng phải lúc nào cũng “ngoan ngoãn” như ý.

C‹ con đang kéo đều, bỗng dưng đở chứng, hất ách, lồng lên, cả chủ lẫn trâu phải loay hoay mã cả buổi.

Một số nhà nghèo hơn thậm chí không nuôi nổi trâu bò, đành dùng chính sức người thay thế:

một người cắm cúi kéo, người kia đi sau giữ cày, mồ hôi túa ra ướt đẫm cả lưng áo, đất mới chỉ xới được vài luống mà thân thể đã rã rời.

Thời ấy, Lác đác cũng có nhà khá giả mạnh dạn đầu tư mua cái máy cày tay nhỏ.

Nghe thì hiện đại, nhưng cũng lắm bất tiện:

máy chỉ dùng được trên những thửa ruộng bằng phẳng, hễ gặp ổ gà, mô đất là lắc lư, nằm ngửa c:

hết máy.

Nhiên liệu lại tốn, mà xăng đầu thì đắt đỏ.

Có lần máy c-hết ngay giữa ruộng, không sao kéo về được, chủ đành bỏ mặc giữa trời cho đến khi có người đến giúp.

Thành thử, máy cày có vẻ “oai phong” thật đấy, nhưng cuối cùng trâu bò vẫn tỏ ra tiện hon.

Năng suất so ra, dùng trâu bò thì chậm hơn đôi chút, nhưng cũng chẳng ai lấy đó làm điều.

Bà con quê mùa vốn chẳng chạy theo chuyện “sản lượng”.

Dầm dể thì một tuần đến 10 ngày là gieo trồng xong.

Mùa vụ đến, chỉ cần gieo hạt trước, rồi vun xới, chăm sóc dần, cuối cùng đất vẫn cho ra bắp ngô, hạt lúa.

Về nhà, Quốc cũng đem chuyện gieo trồng ngô ra bàn với mẹ.

Dường như bà cũng đã suy nghĩ chuyện này, nhưng dường như mỗi mùa vụ là một gánh nặng, bất giác thờ dài thành tiếng.

“Đợi bố mày về hãy tính.

Ruộng nhà mình thì phải mượn trâu bò của chú mới cày được.

Mà đã mượn thì đâu có mượn không, cũng phải biếu chút rau quả trong vườn cho phải phép.

Bà lại ngập ngừng một chút, mắt nhìn Quốc đầy dò hỏi:

“Rau trong vườn, nhờ con chăm sóc mới xanh tốt như thế.

Giờ mẹ muốn hái ít đem cho chú, liệu có làm con thấy tiếc không?

Quốc cười, tay vẫn thoăn thoắt nhặt mấy ngọn rau bí còn sót lại trong rổ:

“Trong vườn giờ chỉ có mấy ngọn bí, ngắt đi thì cây lại ra nhanh, độ vài ngày là đã có đợt mới.

Dưa với đỗ thì còn lâu mới cho quả.

Mình trồng nhiều, ăn chẳng hết thì đem biếu hàng xóm cũng tốt, khỏi lãng phí.

Nghe con nói vậy, bà yên tâm hẳn.

Trong lòng thầm nghĩ, thằng bé này quả thật hiểu chuyện Buổi chiểu, Quốc vác cái cuốc sang nhà Mây.

Bình thường Mây đi chăn trâu, hôm nay vì nhà bận nên cô thả trâu ngoài bãi, nhờ lũ trẻ con trông giúp.

Ruộng ngô đã có ba và chú Mây mỗi người một con trâu, đứng cày ở hai đầu, trong buổi sáng là xong cả thửa.

Đến trưa, mặt ruộng đã được lật tung, lấm tấm hơi đất còn ẩm.

Người nhà tranh thủ làm cỏ, mỏ luống sẵn, để chiều xuống là gieo hạt.

Công đoạn vất vả nhất lại là gánh phân từ chuồng ra nương.

Đường ruộng lồi lõm, hai sọt chất đầy cứ lắc lư trên vai, gánh được một chuyến đã muốn oằn lưng.

Cả nhà có bốn năm người, thay nhau gánh mà ai cũng thở phì phò.

Hào đúng hẹn chạy qua, quả nhiên gánh được hai chuyến thì đã ngồi thụp xuống, mồ hôi nhễ nhại.

Mây cùng mẹ rắc phân, còn Quốc lo gieo hạt.

Việc nhẹ quá, Hào liền quay sang càu nhàu:

“Này, Quốc, đổi cho tao gánh một chuyến đi.

Quốc nhìn cái quang gánh, rồi ngằm nghĩ:

“Sao không dùng xe đạp?

Thồ một lúc mấy bao, vừa nhanh vừa đỡ mệt.

Hào trọn mắt:

“ Đường hẹp với gập ghềnh thế này, đi xe đạp được thì người ta đã đi từ lâu rồi.

Mây nghe vậy, vội chen vào:

“Thôi, để Quốc gieo hạt đi.

Đừng có rủ rê bậy bạ.

Trước sự khuyên ngăn của Mây, Quốc cũng thử gánh một chuyến cho biết.

Quả nhiên mới đi được nửa đường đã thở không ra hơi, mặt đỏ bừng, trong lòng phải thừa nhận:

thằng Hào dẻo dai hơn mình thật.

Nghỉ lấy hơi xong, Quốc vẫn không bỏ ý định, liền mang theo một tấm ván.

Đến đoạn đường s-ụt lún, cậu kê ván cho xe qua, chỗ dốc thì hai đứa cùng phụ nhau.

Thế mà mỗi chuyến chở được bốn năm bao, làm vèo hai lần là đủ cho cả ruộng.

“Thấy chưa, cũng đâu có khó lắm.

Người nhà Mây nhìn nhau không khỏi ngạc nhiên, nhưng cuối cùng vẫn tiếp tục dùng quang gánh.

Cái gì quen rồi, dẫu có vất vả, họ cũng không ngại thay đổi.

Đến chiều muộn, ruộng ngô đã gieo xong, còn kịp vun được vài luống.

Công việc tạm kết thúc, Mây ái ngại mời bạn ở lại ăn cơm, nhưng hôm đó cả nhà còn bận rộn chuẩn bị, chẳng ai rảnh lo thêm bữa khách.

Cuối cùng, mẹ Mây chỉ kịp tặng mỗi đứa hai quả chuối làm quà.

Quốc nhận chuối, chợt nhớ nhà mình chưa có loại cây này.

Cậu hỏi Hào:

“Mày biết chỗ nào có chuối không?

Hào nhăn mặt:

“Gì, mày lại muốn trồng chuối à?

thì Xin ngay ở đây này, nhà Mây đầy ra, bứng một gốc mang về là xong.

Cái gì không có tao toàn xin nhà nó.

Quốc lắc đầu:

“Xin một gốc thì nhà người ta mất một gốc.

Mình có thì người khác thiệt, không hay.

Tự đi tìm mới phải.

Hào cười hềnh hệch:

“Rõ lắm chuyện, Ởnbìa rừng chuối mọc um tùm, tha hồ bứng.

Trước tao còn bơi qua bên kia sông, chặt trộm một buồng về.

Nhiều lắm, chẳng ai quản.

Nghe vậy, Quốc liền vác cuốc rủ Hào đi ngay.

Đường hơi xa, phải men qua bên kia sông.

Cả hai lội nước, coi như tắm rửa luôn cho mát mẻ.

Bờ bên ấy quả nhiên có bụi chuối mọc rậm Tạp, chẳng thấy bóng người, chỉ toàn cỏ đại bao quanh.

Quốc chọn vài gốc nhỏ, dễ bén rễ, đào mang về.

Hào cũng đào theo, hì hục chẳng kém.

“Nhà mày có chuối thì nhà tao cũng phải có.

Xem thử đứa nào được ăn quả trước.

Trời nhá nhem, hai đứa bơi về, người ngợm ướt nhẹp nhưng ai cũng hớn hở.

Quốc đem mấy gốc chuối trồng ngay ở mảnh vườn chân núi.

Đất mới, ẩm ướt, cậu vun gọn rồi mới thong thả về nhà nhóm bếp, chuẩn bị bữa tối.

Hôm ấy, mẹ Quốc về muộn, tay xách một túi hạt giống ngô và mấy bao phân hóa học mua ở cửa hàng vật tư nông nghiệp.

Vừa đặt xuống, bà vừa lắc đầu than:

“Nhàmình chẳng nuôi con gì, lấy đâu ra phân chuồng.

Đành mua tạm cái này.

Nghe người ta nói nhiều lắm, nào là phân hóa học trồng thì được một vụ, vụ sau đất bạc màu, cây còi cọc Nhưng không có thì biết làm sao, có còn hơn không.

Quốc cầm túi hạt ngô lên, xem bao bì thì bắp rỡ to và đẹp.

“Mẹ ơi, hay mình trồng thêm đậu hay lạc xen với ngô.

Đỡ phí đất, lại thêm thu nhập.

Bà liếc con trai, giọng nghiêm:

“Trồng Xen canh ấy hả, cũng có người làm rồi, nhưng mẹ thấy phiền phức, lại mất công chăm.

Cứ trồng ngô thôi, sau này rồi tính.

Quốc lại giải thích:

“Con thấy trồng thêm ít đậu tương cũng tốt.

Đậu thu hoạch trước, ngô sau.

Lại giúp đất đỡ bạc màu.

Bà cau mày, cắt ngang:

“Con nít thì lo học đi.

Mấy chuyện này con chưa hiểu đâu.

Nghe người lớn là được.

Lời nói của mẹ khiến Quốc có chút khó chịu.

Trong mắt người lớn, cậu vẫn chỉ là một thằng bé lớp chín, chưa hiểu sự đời.

Dù cậu có đọc, có suy nghĩ, nhưng cuối cùng, người gieo trồng và chăm sóc vẫn là người lớn.

Nếu gieo mà bỏ phí không có thời gian chăm sóc thì gieo làm gì?

Vài hôm sau, đúng dịp chợ phiên, Quốc cầm theo chút tiền dành dụm, công hôm trước nhờ Hào bán cá hộ.

Cậu chen giữa đám đông, ngó nghiêng một hồi rồi tìm thấy người ta bán đỗ tương, giá ba mươi lăm ngàn một ký, Quốc bèn móc hết tiền trong túi ra, mua được ký rưỡi.

Dù mẹ không cho nhưng cậu vẫn sẽ làm, và cứ làm thôi không cần báo cáo bàn bạc.

Không chỉ đỗ tương, cậu vẫn còn hai túi hạt cà chua mua từ lần trước, để giành cho vụ này, Quốc nghĩ bụng ngô sẽ là cây lương thực chính, nhà cậu có 4 đám, một đám cậu sẽ trồng xen với đỗ tương, mấy đám còn lại sẽ chọn thêm một đám để trồng cà chua.

Hai túi hạt giống, đem ra trồng, số lượng không nhỏ à, chỉ sợ một mình không xử lý hết được.