Chương 40:

Ngô

Mẹ của Quốc vốn là người phụ nữ nông thôn, vốn sống một cuộc đời cam chịu.

thường xuyên chịu thiệt thòi.

Lúc đầu bà tỏ ra khó chịu khi bị người khác cạnh tranh, cái này cũng xuất phát từ sự ích kỷ cá nhân lo cho gia đình của mình.

Người không vì mình trời chu đất diệt, cũng là điều dễ hiểu.

Con người rất dễ đồng cảm với những người nghèo và khó khăn hơn mình.

Nên khi thấy nhà người ta bị ế, bà lại có chút động lòng trắc ẩn.

Hồi sáng, mẹ của Quốc đã nói ra hết những lưu ý khi làm chuối chiên, động viên và có ý nhượng lại cái chảo mới cho gia đình của Mây.

Thế nhưng, buổi chiều và mấy ngày sau không thấy mẹ Mây ghé qua.

Một buổi chiều ng, khi Quốc tới chơi nhà thằng Hào rủ đi câu cá, tình cờ gặp cái Mây đi chăr trâu, lúc đấy mới biết là nhà đó từ bỏ việc làm chuối chiên bán ở ngoài chợ, và nếu Quốc có muốn mua chuối thì nhà cô có thể bán lại cho.

Quốc ngạc nhiên hỏi.

“Sao lại không làm nữa, nghe nói hôm chợ vừa TỔi nhà Mây bán hết hàng cơ mà.

Mây than thở.

”Ù thì bán hết, nhưng chẳng hiểu sao mẹ mình nói không làm nữa.

bảo cực khổ, công thì bỏ ra nhiều mà lời thì chẳng bõ nên thôi.

Thà bán chuối cả nải như trước.

“Nếu nhà cậu không làm nữa, mà có chuối ăn không hết thì cứ đem lên nhà mình bán nhé.

“ Quốc nói mình vẫn sẽ mua chuối nếu nhà của Mây có nhu cầu bán, nhưng nhà của Mây thường xuyên có chuối ăn, nhưng không phải lúc nào cũng có nguyên nải chuối để cung ứng đều đặn.

Quốc đem chuyện này kể lại cho mẹ, hai người trao đổi qua lại rồi quyết định vẫn làm chuối chiên.

Muốn công việc này được ổn định phải mua chuối ở ngoài chợ, lựa nải nào còn hơi xanh chưa chín quá.

như vậy mới kịp để cho phiên chợ sau.

Sau một phiên chợ nghỉ bán thì mẹ của Quốc lại tiếp tục bán chuối chiên, phiên này bán mười mấy cái, chuối chiên vào lúc sáng sớm lại qua hai lần nên quá buổi vẫn còn giòn, lại có thêm tương cà lạ mắt và lạ miệng nên bán hàng.

rất thuận lợi.

Thời gian trôi về cuối tháng tư, những ruộng ngô xanh rì đã bắt đầu trổ bắp non.

Mỗi buổi chiều đi qua đồng, dễ dàng thấy từng hàng ngô đứng thẳng tắp, bắp còn lúp xúp trong be, hạt chưa căng sữa nhưng đã phảng phất mùi thơm dịu nhẹ.

Đây cũng là lúc trong xóm bắt đầu rộ lên thú vui quen thuộc:

ngô nướng và ngô luộc.

Lũ trẻ chăn trâu vốn hiếu động, chẳng đứa nào chịu kém đứa nào.

Đi đồng mà không bẻ lén một hai bắp ngô non về nướng thì coi như mất vui cả ngày.

Chúng nhóm lửa ngoài bãi cỏ rồi gác mấy bắp ngô gần đó, bắp ngô xém cạnh, thom lừng, cắn vào vừa ngọt vừa bùi.

Ăn xong một bắp ngô, bụng đã lưng lửng, tối về nhà chẳng buồn đụng đũa cơm.

Người lớn thì lại thích kiểu ngô luộc, nhất là ngô nếp, hạt trắng sữa, mềm dẻo, càng nhai càng ngọt.

Ngược lại, ngô lai hạt vàng bóng bẩy nhưng ăn nhiều dễ ngán, chỉ hợp làm thức ăn cho heo hơn là cho người.

Nhưng dẫu sao, mùi thơm, vị ngọt thanh nơi đầu lưỡi vẫn là một thứ hương vị quê không.

thể nào quên được.

Với người nông dân, ngô chẳng phải của ngon vật lạ, mà chỉ đơn thuần là một loại nông sản kiếm tiền, chuyên dành làm thức ăn cho lợn.

Hạt ngô phơi vàng, đổ bao tải bán đi, giá rẻ mạt chỉ ba đến năm ngàn một ký, rẻ hơn nhiều so với thóc vốn được bảy đến mười ngàn.

Con người chỉ hứng thú với ngô khi còn non.

Qua thời kỳ ấy, ít ai còn nghĩ đến việc ăn, ngoại trừ những hộ gia đình khó khăn phải dùng ngô thay cơm, chống đói qua ngày.

Trong xóm, nhà thằng Hào chính là một trường hợp như vậy.

Gạo, ngô, khoai, sắn cứ thay nhau xoay vòng quanh năm.

Vào mùa ngô hai mẹ con luộc vài bắp ăn qua bữa, ngô mới ra hạt thì bắt đầu ăn, có khi cây ngô còn xanh mà đã ăn được mấy luống rồi.

nếu không vì quá ngán phải đổi bữa thì thực sự đến khi thu hoạch chẳng thu được bao nhiêu.

Chiểu hôm ấy, mẹ Quốc ra thăm đồng, lựa vài bắp ngô non đem về làm một bữa đầu mùa Quốc ngồi nép trong góc nướng lấy một bắp.

nhà cậu chỉ trồng ngô lại hạt vàng.

mùi vị không bằng ngô nếp nhưng cũng có mùi thơm đặc trưng của ngô nướng.

Cả tuần buồn chán lại lôi ra làm đồ ăn vặt.

Khói bếp và hương ngô hòa quyện làm tâm trí cậu bất giác trôi về ký ức xa xăm:

cái cảnh cuối cùng của kiếp trước, khi chính mình vừa cắn xong một miếng ngô nếp luộc liền quay ngược thời gian.

Lần này, ngồi trong gian bếp cũ kỹ, Quốc bỗng thấy lòng run rẩy.

Một nỗi sc lẫn hy vọng tràn ngập.

Liệu rằng nếu ăn miếng ngô ấy, cậu sẽ tỉnh dậy, giấc mơ này sẽ tan biến, mọi thứ quen thuộc nơi đây sẽ rời khỏi tầm tay mãi mãi?

Cậu không dám ăn ngay.

Những món khác trong bữa, Quốc có thể thoải mái động đũa, nhưng ngô luộc thì nhất quyết để lại sau cùng.

Cậu bóc lớp vỏ, tách từng hạt, thậm chí chỉ dám cắn nửa hạt, chậm rãi nhấm nháp.

Cậu hồi hộp một biến hóa kỳ lạ nào đó xảy ra.

Nhưng chẳng có gì cả.

Thế giới vẫn nguyên vẹn, ánh lửa bập bùng, tiếng mẹ lục đục bên bếp Cuối cùng, khi đã ăn cả bắp ngô mà không có điều gì thay đổi, Quốc mới dám thở phào, vừa mừng vừa nghẹn ngào.

Mẹ Quốc thấy con trai có phần xúc động quá mức, đôi mắt ánh lên sự tò mò xen lẫn lo lắng.

Bà khẽ hỏi:

“Con làm sao thế Quốc?

Không ngon à?

Quốc nghẹn ngào, cố kìm nén sự xúc động trong lòng.

Cậu muốn nói rằng đây không phải l¿ giấc mơ, rằng cậu đang sống lại một lần nữa.

Nhưng những lời ấy nghẹn nơi cổ họng, cuối cùng cậu chỉ cúi đầu, vội nói dối sang chuyện khác:

“ Con.

chỉ là.

lâu rồi không thấy ba về.

Con nhớ ba thôi.

Nghe nhắc đến chồng, ánh mắt người mẹ thoáng đượm buồn.

Dạo trước, còn đi làm ở thị trấn, bà thường nghe ngóng được ít nhiều tin tức từ những người quen về đám thợ công.

trình.

Nhưng từ khi nghỉ làm, bà chẳng còn biết gì nữa.

Bà chỉ biết một điều:

vụ ngô sắp kết thúc, là lúc phải chuẩn bị vào vụ cấy.

Kiểu gì thì ba của Quốc cũng sẽ về.

“Lần này chắc ông ấy sẽ ỏ nhà lâu hơn, có lẽ dồn cả mấy ngày nghỉ rải rác trong hai tháng qua để thành một đợt nghỉ dài ngày.

“Ra là vậy?

“Đi làm cũng tốt, chứ con xem ở nhà có làm ra tiền đâu.

Đàn ông trong xóm ai khỏe mạnh đều đi cả, người đông mà việc ít, không tranh thủ thì làm gì còn.

chỗ nữa.

Ở quê thì bận có mấy ngày thôi, cấy xong lại nhàn thây, nhìn nhau cho hết ngày.

Ngừng một lúc mẹ quốc lại nói thêm.

“Sắp tới lại phải đi nhà của thằng Nhật, hỏi chú thím xin đất gieo mạ.

mẹ tính hái chút rau của qua nhà đó thưa chuyện.

Lát con vào Vườn lựa trái bí nào to to nào nhé.

Cứ đầu mùa vụ thì mẹ Quốc lại phiền lòng vì chuyện đi nhờ nhà chú thím, trồng ngô thì mượn trâu, còn trồng lúa thì ngoài mượn trâu thì còn phải mượn thêm một khoảnh ruộng.

của nhà đó để gieo mạ, khoanh ruộng kia nằm gần nguồn nước lúc nào cũng ẩm ướt, mỗi lầy chỉ cần mang trâu đi bừa vài vòng là gieo xong.

và chỗ kia cũng chỉ trồng lúa và gieo mạ, những khoảng thời gian khác toàn là bỏ trống.

“Năm nào cũng đi nhờ như vậy có ốn không mẹ, hay là mình tìm cách khác, gieo mạ khô cũng được mà, không nhất thiết phải có nước.

“Quan trọng là mình không có đất.

ruộng thì đang trồng ngô, vườn thì trồng rau rồi còn đâu.

“Con thấy cà chua đến giờ không còn ra quả nữa, cũng tới cuối vụ rồi hay là phá bỏ đi.

rồi tận dụng chỗ đó để gieo mạ.

Mẹ của Quốc ngẫm nghĩ rồi nói.

“Thôi, cả năm có mỗi vụ lúa thôi, hỏng ăn thì cả năm c:

hết đói.

theo mẹ thì cứ theo lệ cũ mà làm cho chắc ăn.

“Vậy thì kết hợp cả hai đi, mình cứ thử gieo trồng trên ruộng nhà mình một phần, nếu như nó tốt thì dần dần thay thế, sau này bớt phụ thuộc vào chú thím.

Mẹ Quốc cảm thấy có lý nên đồng ý gieo trồng một mẫu nhỏ trong ruộng.

diện tích khoảng 10 mét vuông.

Công việc làm đất là vất vả nhất.

đầu tiên phải nhổ bớt cà chua lúc này cây vẫn còn xanh, đậu trái nhỏ, số lượng ít không đáng kể.

Hơn nữa không phải nhổ hết toàn bộ mà chỉ nhổ đi một phần để có đất gieo mạ.

Sau đó đến giai đoạn cuốc đất và làm tới đất thật kỹ, đập vụn từng khối cho đến khi mịn gần giống với đất vườn rồi.

Công đoạn này là cực và mất sức nhất, thay vì cuốc một lần thì cuốc đi cuốc lại nhiều lần.

Trong khi đi nhờ nhà chú thím thì gần như chỉ việc mang hạt đi gieo m¡ thôi.

Nhưng đã làm thì không nên bỏ đở công sức, đến thời điểm thì mẹ Quốc vẫn gieo mạ, Ruộng nhà quốc xa nguồn nước, nên phải thường xuyên gánh nước vào tưới.

Nghĩ lại thì đúng là tụ vẽ việc ra để làm.

Vì đây là lần đầu gieo mạ trên đất nhà mình, Mẹ của Quốc vẫn cảm thấy háo hức và mong chờ thành quả.

Tất nhiên bà không ngây thơ đem tất cả mùa vụ hy vọng vào một lần thử nghiệm.

Bà vẫn đến nhà chú thím để hỏi chuyện gieo mạ tất nhiên là có mang theo một quả bí làm vật lót đường.

Nhà quốc trồng mấy gốc bí từ đầu vụ, rau bí, hoa bí có dư thừa, cuối vụ còn có quả bí nữa.

bí này là bí đỏ, những quả to để thật già, sau khi thu hoạch có thể để cả tháng trời không bị hỏng.

Mẹ Quốc đếm sơ cũng được hơn chục quả để dành nên đem tặng một quả cũng không có ảnh hưởng gì.

Quốc thì được giao cho việc riêng:

thu hoạch đỗ tương.

Ruộng đỗ vốn gieo xen với ngô, đến lúc thu hoạch thì cây ngô đã cao lớn, che khuất toàn bộ, nhìn bên ngoài tưởng như chỉ có mộ ruộng ngô rậm rạp, nào ngờ bên dưới còn cả một lớp đỗ tương chen chúc.

Muốn cắt đỗ, Quốc phải lom khom, len lỏi giữa những thân ngô cao lút đầu, tán lá rậm Tạp cọ vào mặt vào tay, nhựa ngô dính nhớp nháp, lại gây ngứa rát.

Công việc ấy chẳng dễ dàng gì.

Trời tháng tư nắng oi, hơi đất hầm hập bốc lên.

Quốc phải dùng liềm cắt từng gốc đỗ, bó thành từng bó nhỏ, rồi chất vào bao tải.

Mỗi bước đi, mồ hôi lại rịn ra, chảy dọc sống lưng, áo ướt sũng.

Thếnhưng, cứ kiên trì đến cuối buổi, khi mặt trời khuất dần, gió từ bờ sông thổi tới mát dịu, cậu lại thấy dễ chịu hơn, sức lực như được hồi lại một phần.

Mẹ đang bận ở nhà chú thím nên công việc ấy Quốc làm một mình.

Mất hai ngày mới xong, thu về được khoảng bảy tám bao, trong đó phần nhiều là thân cây.

Số đỗ ấy mang về phơi ngoài sân cả tuần cho thật khô.

Rồi dùng đòn gánh đập, hạt đỗ vàng lăn lóc tách khỏi vỏ, tiếng lách tách vang giòn.

Từ 1, 5 ký giống ban đầu, giờ thu được hơn hai chục ký hạt, coi nhị một vụ mùa nho nhỏ cũng đã đủ đầy.

Nếu đem bán, với giá khoảng ba mươi lăm ngàn một ký, cũng được chừng bảy trăm ngàn, số tiền không nhỏ với một gia đình nông dân.

Quốc chưa nghĩ đến chuyện bán vì số này quá ít.

Cậu muốn giữ ở trong nhà phục vụ sinh hoạt trong nhà.

Đậu tương vốn dễ chế biến:

làm đậu phụ, làm giá, hầm với xương, xay thành bột dùng nấu nướng, thậm chí rang đỗ lên ăn giòn bùi (tất nhiên không bằng lạc rang)

nhà nghèo thường dùng như một món ăn trên mầm cơm.

mẹ của Quốc nhìn thấy bao đậu tương thì không giấu được vẻ vui mừng.

Đầu vụ có nghi ngờ nhưng giờ lại thấy phương pháp xen canh rất hiệu quả.

Sau này nhất định sẽ áp dụng gieo trồng thêm cho những đám ruộng còn lại.

Hạt đỗ có giá trị thì không bàn nữa nhưng phân thân của cây đỗ, sau khi đốt có thể dùng làm nguyên liệu để làm bánh gio.

(bánh tro, bánh ú.

một loại bánh được làm với thành phần chính là gạo nếp ngâm qua nước tro và gói lá đem luộc chín trong nồi.

Bánh này ăn rất ngon khi chấm với đường phèn hoặc mật ong.