Chương 53:

Điểm thi và buổi tập chung khối lớp 10:

Trong lúc chờ phiên chợ kế tiếp để mua vịt giống, ngày tựu trường cũng đã đến gần.

Khối lớp 10 được thông báo tập trung sớm hơn một tuần so với toàn trường, để xem danh sách phân lớp và công bố điểm thi chuyển cấp hồi đầu tháng trước.

Thời ấy chưa có điện thoại thông minh, chưa có mạng xã hội hay tin nhắn tức thời.

Mọi chuyện đều lan truyền bằng miệng.

Người ở gần trường thấy bảng dán liền báo cho người ở xa, cứ thế truyền nhau từng tiếng một.

Ai sốt ruột thì đạp xe ra cổng trường coi cho chắc, ai bận thì nhờ bạn bè xem hộ.

Nhà trường dán bảng điểm thi ở trong trường học, kèm theo thông báo ngày tập trung cụ thể.

Bảng dán từ hai tuần trước mà ngày nào cũng có người ghé xem.

Đám học sinh cũ đến để xem ai đậu, ai rót;

đám học sinh mới thì đến để tìm tên mình, có khi chẳng vì điểm, chỉ đê xácnhận rằng

“mình đã lên cấp ba thật rồi.

Với nhiều đứa, điểm số chẳng quan trọng mấy.

Chỉ cần thấy tên trong danh sách là thở phào.

Thời đó, chuyện rớt lớp mười hiếm lắm, đa phần chỉ những ai bỏ học giữa chừng, hoặc đi làm phụ giúp gia đình.

Còn lại, thiếu chút điểm thì thầy cô nương tay nâng lên cho qua.

Nhưng với mấy đứa học khá giỏi, bảng điểm lại là một thứ để ganh đua.

Không chỉ trong trường, mà còn giữa các trường cấp hai lân cận.

Ai cao điểm nhất, ai nhì, ai ba, đều được nhắc đến trong những buổi tụ tập đầu năm học.

Năm nay, người có điểm cao nhất là một học sinh trường THCS An Nghĩa.

Cái tên là gì thì Quốc chẳng mấy quan tâm.

Với cậu, chuyện học hành chỉ vừa đủ để không tụt lại phía sau.

Điểm của Quốc nằm đâu đó ở khoảng giữa, thuộc nửa trên, một vị trí an toan.

Khoảng cách với Hào và con Mây, hai đứa bạn xếp ở dưới vài bậc.

Tỷ lệ được xếp chung lớp là có thể xảy ra.

Lên cấp ba, trường chia lớp theo khối:

A, B cho khối khoa học tự nhiên;

C, D cho khối văn hóa xã hội;

còn E, G là lớp năng khiếu, chủ yếu dành cho học sinh có năng lực thể thao hoặc văn nghệ.

Ở trường làng, ranh giới ấy mờ nhạt lắm.

Chẳng ai quan tâm mình thuộc khối nào, vì mấy ai tính chuyện thi đại học đâu.

Phần lớn chỉ học xong rồi vào trường nghề, trung cấp hay cao đẳng mà thôi.

Thế nên, việc phân lớp thực ra chỉ là cách để gom học sinh lại cho tiện dạy.

Mấy đứa học giỏi ngoan ngoãn thì dồn vào cùng một lớp, để tạo môi trường “tốt hơn”.

Còn mấy lớp còn lại, chữ A, B, C, D chỉ mang tính hình thức phân loại học lực và hạnh kiểm.

Do điểm thi chuyển cấp năm nay có nhiều chỗ mập mờ, không phản ánh đúng thực lực, nên việc phân lớp rốt cuộc vẫn dựa theo kết quả học tập suốt bốn năm trung học cơ sở, từ lớp sáu đến lớp chín.

Thành thử, nhiều đứa có điểm thi khá nhưng học lực trung bình vẫn bị xếp xuống lớp thấp, còn ai có học bạ đẹp thì lại được đẩy lên lớp đầu dù điểm chẳng hơn ai bao nhiêu.

Quốc là một trong số đó.

Điểm thi của cậu nằm ở khoảng giữa, nếu theo đúng lý thì chỉ nên vào lớp B hoặc C.

Vậy mà không.

hiểu sao tên lại xuất hiện trong danh sách lớp A, lớp được xem là dành cho học sinh khá giỏi, nơi tập trung những gương mặt “ưu tú” nhất của khối.

Người khác được vào lớp này thì hãnh diện lắm, còn Quốc lại thấy hơi phiền.

Vào đây phải giành nhiều thời gian cho việc học, bị gò bó trong các hoạt động của tập thể.

Và luôn được giáo viên để ý nhiều.

Cái phiền khác là ở chỗ, ba đứa bạn trong xóm Mây, Hào và Quốc, bây giờ mỗi đứa học một nơi.

Mây được xếp vào lớp C, còn Hào rớt xuống tận lớp E, lớp dành cho học sinh yếu hơn.

Trước đây, Hào với Mây học chung, nhiều bài vở khó đều nhờ con bé giảng lại.

Giờ tách ra, nó buồn thấy rõ.

Danh sách lớp lúc này mới chỉ là tạm thời, vẫn còn thời gian điều chỉnh trước khi vào học kỳ chính thức.

Nhất là mấy gia đình khá giả, phụ huynh sẽ đến nhờ cô giáo chuyển con mình vào lớp A.

Sĩ số lên đến 41 người, thực sự không nhồi thêm được nữa.

Lớp A năm nay được gọi là “lớp chọn” của trường, quy tụ học sinh từ ba trường cấp hai trong khu vực.

Khoảng một phần ba là người quen của Quốc, những khuôn mặt quen thuộc học cùng lớp 9.

Trong danh sách không thấy tên thằng Dũng và Kim Lan, hai người bạn cũ khá nổi bật.

Nghe đâu họ thi vào trường thành phố, nhưng kết quả thế nào thì chưa ai rõ.

Không có hai người ấy, lớp Abỗng trở nên lạ lẫm.

Chỗ đứng cũ giờ thuộc về những gương, mặt mới, trong đó nổi bật nhất là một bạn nữ tên Khánh Linh, học sinh trường An Nghĩa, người có điểm thi cao nhất toàn khối.

Linh được giáo viên đề bạt làm lớp trưởng tạm thời.

Ngày đầu gặp mặt, cô nàng trông khá rụt rè, nói năng nhỏ nhẹ, dáng người gầy g Ò, tóc cắt ngang vai.

Không có gì gọi là nổi bật, không xinh kiểu khiến người ta ngoái nhìn, cũng chẳng có vẻ gì của người mạnh mẽ, năng nổ.

Quốc nghĩ thầm:

“Làm lớp trưởng mà hiền vậy, chắc khó mà điều hành nổi cái lớp toàn nhâr vật nổi trội này.

Nhìn quanh lớp thì phát hiện ra con gái cô Thanh, cái đứa mà thằng Hào năm lần bảy lượt ti trúng.

Tên cô nàng là Hồ Thị Kiểu Phương, họ Hồ khá là hiếm gặp.

Trong số các nữ sinh có thể xếp vào hạng nhất nhì về dung nhan lẫn hình thể.

Đặc biệt khí chất tỏa ra có phần lấn át mấy bạn khác, chắc là do con nhà buôn theo mẹ học được nhiều thứ.

Không sóm thì muộn, người này sẽ được vào ban cán sự lớp.

Cô giáo chủ nhiệm mới của lớp là cô Hà, dạy Ngữ văn.

Cô còn trẻ, chỉ mới ra trường vài năm, giọng nói lưu loát, ánh mắt sáng, luôn toát lên vẻ tự tin.

Cô từng tham gia hoạt động đoàn, nên phong thái có phần sôi nổi, thích nói về lý tưởng, về “mục tiêu phấn đấu” của tập thể.

Ngày đầu tiên, đứng trên bục giảng, cô nói một hơi về “kế hoạch rèn luyện”

“chỉ tiêu học sinh giỏi”

“tập thể vững mạnh”

“phong trào thi đua.

Học sinh ngồi nghe mà thấy phấn chấn trong lòng.

Cô giáo càng nhiệt tình, Quốc lại càng không muốn nán lại lớp này chút nào.

Sau buổi tập trung đầu tiên, học sinh tản ra dần.

Mấy nhóm con gái tranh thủ bắt chuyện với cô Hà, nào là làm quen để “lấy lòng” cô giáo chủ nhiệm mới.

Cô Hà cũng vui vẻ đáp lại, vừa vì phép lịch sự, vừa vì muốn tìm vài học sinh thân cận (làm tay sai cho giai cấp thống trị)

để sau này đễ quản lóp.

Nhóm đó ríu rít như chim non, dây dưa mãi mới chịu ra về.

Cô Hà đang dọn lại sổ sách thì thấy Quốc đứng chần chừ ngoài cửa lớp.

Cậu do dự một lát rồi bước vào, lễ phép chào cô.

“Cô Hà ơi, em có chuyện muốn nói riêng với cô một lát.

Cô Hà ngẩng lên, mim cười:

“Có chuyện gì thếem?

Quốc hít một hơi, giọng trầm mà rõ:

“Em muốn xin.

chuyển lớp.

Câu nói khiến cô sững lại.

Trong chốc lát, cô tưởng mình nghe nhầm.

“Chuyển lớp?

SAo lại chuyển lớp, Em đang ở lớp A.

Học sinh lớp khác còn muốn xin vào mà không được, em lại xin ra à?

Cô Hà thoáng bật cười, nghĩ chắc thằng bé nói đùa.

Nhưng nét mặt của Quốc lại nghiêm túc lạ thường.

“Em hoàn toàn nghiêm túc đấy?

Cô đặt bút xuống bàn, ngả người ra ghế, dùng ánh mắt của bậc bề trên để thăm đò người họ sinh trước mặt.

“Tại sao em lại muốn chuyển?

Trình bày lý do đi, nếu hợp lý cô sẽ xem xét.

Quốc đáp chậm rãi.

“em biết lớp A là lớp chọn, toàn học sinh khá giỏi.

Em không phải là người chăm học, cũng lười tham gia các hoạt động của lớ.

Nếu em ở lại lớp này sẽ ảnh hưởng đến thành tích của cả lớp.

Em chỉ muốn học hết cấp ba, không có ý định thi lên cao.

Em nghĩ.

chỗ này nên để cho bạn khác, những người thực sự cần môi trường này để học tập.

Nghe xong, cô Hà không khỏi bật cười.

Trong lòng cô, ý nghĩ đầu tiên là:

Thằng nhỏ này ngộ thật.

Một học sinh lớp A mà lại tự xin xuống lớp khác, chuyện này từ khi cô đi dạy đến giờ chưa từng thấy.

Cô bắt đầu khuyên nhủ, giọng nói chậm mà dứt khoát:

“Em còn nhỏ, chưa hiểu đâu.

Học ở môi trường tốt sẽ giúp em tiến bộ hơn.

Cái em thiếu là kỷ luật, và nhà trường sẽ rèn các em vào kỷ luật.

Nếu em sợ làm ảnh hưởng đến tập thể, thì cô sẽ giúp em hòa nhập với tập thể, đừng có lo, cô sẽ giúp em.

Không phải ai sinh ra cũng giỏi, nhưng ở cùng người giỏi thì sẽ bị kéo lên.

Rồi sau này, không đỗ đại học thì cao đẳng, Œ bằng cấp rồi, em vẫn có tương lai tốt hơn chứ.

Đó là kiểu lý lẽ cô đã quen dùng, vừa lý trí, vừa khích lệ, có thể thuyết phục hầu hết học sinh Quốc không phản bác gay gắt.

Cậu chỉ khẽ gật đầu, rồi nói bằng giọng chậm rãi.

“Em hiểu ý cô.

Nhưng đây là ý định của em từ hồi lớp 9 chứ không phải là một suy nghĩ bồng bột nhất thời.

Mỗi người có một mục tiêu riêng.

Có người muốn làm bác sĩ, kỹ sư, có người chỉ muốn làm nghề chân tay.

thay vì cố thuyết phục một người không có nhu cầu tại sao không mở cửa cho những người sẵn sàng và khao khát hơn em 7

Cô Hà hơi sững người.

Cậu học sinh này nói chuyện không như một đứa lớp Mười.

Cô chau mày, đổi giọng nghiêm hon:

“Cho dù em đã có ý định từ trước, Nhưng em còn quá trẻ để hiểu hết đâu.

Bây giờ em nói vậy, vài năm nữa nhìn lại, em sẽ thấy mình bồng bột.

Nếu không được định hướng đúng, một quyết định sai có thể ảnh hưởng cả cuộc đời.

Và những người giáo viên như cô ở đây để đưa các em đi một con đường đúng đắn.

Quốc ngẩng đầu nhìn cô.

Trong ánh mắt cậu không có vẻ chống đối, chỉ là một thứ bình tĩnh đến lạnh lùng:

“Cô giáo dạy môn ngữ văn, chắc còn một câu “ không có con đường nào là sẵn có, Người ta đi mãi thì thành đường thôi”.

Để đến đích không nhất định phải đi một con đường.

Một con đường phẳng rộng rãi, an toàn đó là giáo dục của nhà trường.

Con đường đó không phải duy nhất, có nhiều con đường chật hẹp, gập ghềnh mọc đầy cỏ dại, tuy khó đi nhưng đó là một phần của thử thách.

Với em, không có con đường sai, vì con người là một sinh vật giỏi thích nghĩ, nóng ta có quạt, lạnh biết mặc ấm, cái khó ló cái khôn.

Cô giáo là người trải qua môi trường đào tạo chuyên nghiệp, nhưng để rời xa gia đình để lên miền núi dạy học, quyết định ấy chắc không dễ dàng.

Vì yêu nghề, muốn thử thách bản thân hay một vài lý do ngoại cảnh xã hội.

Những thứ ngày hôm nay là tích lũy và quyết định củe ngày hôm qua.

Dù có có khăn, nhưng em nghĩ cô giáo đã thích nghi và ổn định được.

Còn e cũng đang đi trên con đường riêng của mình, như cách cô đã từng đi.

Vậy tại sao cô không ủng hộ em nhi.

Câu hỏi khiến không khí trong lớp chợt lặng.

hẳn.

Cô Hà nhìn cậu, trong lòng bỗng nổi lên cảm giác khó tả, như thể bị nhìn thấu.

Lời cậu nói không hỗn, nhưng lại chạm đúng chỗ cô chẳng muốn ai chạm tới.

Cô giáo muốn dùng ưu thí về tuổi tác, địa vị và tri thức để lên lớp một học sinh ngỗ ngược.

Học sinh lớp 12 đâu có cãi tay đôi với cô bao giờ, vậy mà học sinh lớp 10 này hiểu chuyện đến lạ kỳ những lý lẽ đơn thuần không che mắt được cậu ta.

Một lát sau, cô hắng giọng, cố giữ vẻ bình thản:

“Nếu em đã muốn thế, vậy thì khai tên họ đi, Em tên gì nhi?

“Dạ, Em tên Trần Kiến Quốc ạ.

“Thế em định chuyển sang lớp nào?

“Lớp G”

“Lớp G?

cô Hà gần như bật thốt lên

“Em nói lớp G.

là lớp cá biệt đó!

Em chắc không nhầm chứ?

Sang đó, học hành kiểu gì?

Sao không phải là lóp B, lớp C?

Quốc gật đầu, giọng vẫn đều:

“Em đã nghĩ kỹ rồi, cô ạ.

Em không nhầm đâu.

Cô Hà gật đầu, cầm bút ghi vài dòng vào sổ, giọng hạ xuống:

“Được tồi.

Cô ghi nhận nguyện vọng của em.

Hy vọng sau này em sẽ không.

hối hận với quyết định của mình.

Quốc khẽ cúi đầu chào, rồi lặng lẽ rời khỏi lớp.

Lần đầu tiên làm giáo viên chủ nhiệm, cô Hà chưa từng gặp trường hợp nào kỳ lạ như thế này.

Cô thu dọn sổ sách, bước về dãy phòng giáo viên mà lòng cứ bồn chồn.

Ngồi xuống ghê cô rót một ly nước, uống liền mấy ngụm mà vẫn thấy khô cổ.

Một giọng nói vang lên bên cạnh:

“Hà ơi, Bộ có chuyện gì mà trông bà như người mất hồn thế?

Người hỏi là cô Giang, giáo viên dạy Hóa, đồng thời là bạn thân của cô Hà từ mấy năm nay.

Hai người khác hẳn nhau:

Hà dạy lớp chọn, Giang lại bị phân công chủ nhiệm lớp G lớp cá biệt khét tiếng trong trường.

Ngay từ lúc nhận nhiệm vụ, cô Giang đã muốn từ chối, nhưng Ban giám hiệu không đổi được ai khác.

Từ đó, mỗi lần gặp Hà, cô lại đem chuyện lớp G ra than:

“Giặc không đó, Hà oi.

Cái lớp của tôi là chúa tể của mấy cái trò trời đất ạ!

Hà bật cười, nhưng hôm nay lại khác.

Cô đặt ly nước xuống, chậm rãi nói:

“Cậu biết không, tôi vừa gặp một học sinh.

xin từ lớp A chuyển sang lớp G của cậu đấy.

Cô Giang đang nhấp trà suýt sặc:

“Cái gì co?

Lớp A?

Sang lớp G?

Ai mà lạ đời thế?

“Tên nó là Trần Kiến Quốc, thề luôn từ lúc đi dạy đến giờ chưa gặp ca nào như này, bà cẩn thận đấy, tôi vừa xem học bạ của nó xong.

Học lực không tệ, từ lớp 6 đến lớp 9 đều là học sinh giỏi, còn đi thi học sinh giỏi cấp tỉnh môn toán nữa.

Chỉ có học kỳ hai năm ngoái là xuống khá, mà tôi có cảm giác nó cố ý đấy.

Cô Giang nhướn mày, đặt chén trà xuống bàn, cười khẩy:

“Thế là muốn làm giặc thật rồi.

Giặc mà ngu thì còn dễ dạy, chứ giặc có kiến thức thì.

khổ lắm cô ạ.

Sao số tôi đen thế nhờ.

Ở một chỗ khác, trên đường về nhà, Quốc gặp Hào và Mây đang đạp xe song song ngoài con đường làng.

Cậu kể lại chuyện mình vừa xin chuyển lớp.

Hào nghe xong thì mắt tròn xoe, rồi cười hô hố:

“Thiệt hả mày?

Chuyển được không?

Hay quá, tao cũng xin chuyển luôn!

Ở lớóp E chẳng quen ai, buồn c-hết được.

Nói rồi nó đạp xe quay đầu, định chạy thẳng tới trường.

Quốc chưa kịp ngăn, Hào đã phóng mất dạng.

Với loại học sinh như Hào thì giáo viên chẳng buồn giữ lại.

thầy chủ nhiệm nghe nó nói “muốn chuyển” liền gật đầu cho qua.

Thế là chưa tới buổi chiều, hồ sơ của Hào cũng đã chuyển sang lớp G.

Chưa dừng lại ở đó, nó còn quay lại rủ Mây:

“Ê, Mây qua luôn đi, cho đủ bộ ba.

Lớp G vui lắm, thằng Quốc nó còn xin từ lớp A qua mà, sợ gì

Mây phân vân.

Cô đang học lớp C, không giỏi nhưng cũng chẳng tệ.

Lớp G thì ai cũng.

biết là lớp “danh tiếng” theo kiểu khác.

Nhưng nghĩ đến chuyện được học chung với hai người bạn thân, cô lại thấy lòng nao nao.

Quốc lắc đầu, giọng nghiêm:

“Hào, đừng có xúi bậy.

Chuyện này không phải trò đùa.

Lớp nào cũng có nề nếp riêng, học còn phải sống chung với cả tập thể nữa.

Tao qua đó là có lý do riêng, chứ tụi mày thì chưa chắc chịu nổi đâu.

Hào gãi đầu, cười trừ:

ZỜ.

thì tao nói vậy thôi.

Mây à, coi như chưa nghe gì ha.

để tao và thằng Quốc xuống địa ngục là đủ rồi.

Mây cúi đầu, im lặng một lúc rồi hỏi.

“Quốc à, hỏi thật nhé.

Sao đang từ lớp A lại sang lớp G.

noi cho mình biết được không?

cậu định bày trò gì à?

Quốc trả lời.

“Không có, sắp tới mình với thằng Hào trồng rau, nuôi vịt.

nhiều việc quá đôi khi không đi học.

Xin vào lớp G, giáo viên đỡ quản học sinh.

Mây ngơ ngác hỏi.

“Lớp cá biệt thì giáo viên phải quản nhiều hơn chứ?

Quốc gật gù đồng ý.

“Suy nghĩ theo cách bình thường thì là như vậy, nhưng một người không muốn học và một người muốn học thì dạy ai dễ hơn.

Chắc chắn là dạy người muốn học phải không nào.

ở lớp A giáo viên ra đề khó, nâng cao.

còn lớp G, có khi là mấy câu đơn giản thôi, mình không học cao nên không học lớp A nữa.

“Nhưng có thể sang lớp B, C, hoặc D mà.

vào lớp đấy, giáo viên không muốn dạy, thì lấy đâu kiến thức mà thi tốt nghiệp.

“Thì đó, tớ và thằng Hào giờ mù chữ rồi.

Mây ở lớp C phải cố học để dạy lại bọn tớ nha.

Mây choáng với câu trả lời của Quốc.

“Trời ạ, mình học ngu lắm biết gì đâu mà dạy.

Hay là thôi mình cũng qua lớp G luôn, cùng lắmlà trồng rau nuôi vịt thôi.

Hào nghe vậy thì tán thành ý kiến của Mây, còn Quốc thì vẫn khuyên bạn nên ở lại lớp C.

Mây nói vậy chứ cô không liều mà chuyển lớp vội vàng như Hào.

Hào chuyển vì Quốc ở đó, còn Mây, cô thấy nghi ngờ cậu bạn này lắm, luôn làm những thứ mà người khác khó nghĩ ra được.

Đi theo hai đứa kia thì cấp 3 sẽ vui hơn, nhưng con trai với con gái, không nên cứ kè kè gần nhau mãi.

Quyết định của Mây vẫn là theo sắp xếp của nhà trường, theo học lớp C.